कास्की — फेसबुकमा सुरु भएको चिनजान प्रेम र विवाहको आश्वासन हुँदै ३१ लाख रुपैयाँको ठगीमा पुग्यो। बेलायतको नम्बर प्रयोग गर्ने एक अपरिचित व्यक्तिले आफू अविवाहित र बेलायतमा प्रशस्त सम्पत्तिको मालिक भएको बताउँदै कास्कीकी एक महिलालाई विश्वासमा लिए। नेपाल आएर घरजग्गा किन्ने र सँगै जीवन बिताउने आश्वासन पाएकी ती महिला अन्ततः त्यही ‘सम्बन्ध’का नाममा लाखौँ रुपैयाँ गुमाउन पुगिन्।

जिल्ला प्रहरी कार्यालय कास्कीका अनुसार ती व्यक्तिले सामाजिक सञ्जालमार्फत महिलासँग निरन्तर कुराकानी गर्दै आफ्नो आर्थिक हैसियत र नेपाल आउने योजनाबारे विश्वास दिलाएका थिए। आफू बेलायतको सम्पूर्ण सम्पत्ति बेचेर नेपाल आउन लागेको र नेपालमै घरजग्गा किनेर उनीसँग विवाह गरी बस्ने बताएका थिए।

आफ्नो दाबीलाई विश्वसनीय देखाउन उनले विमानस्थलका भिडियो पठाउने र भिडियो कलसमेत गर्ने गरेका थिए। यसरी निरन्तर सम्पर्कमा रहेर उनले महिलाको विश्वास जितेपछि ठगीको अर्को चरण सुरु भयो।

केही समयपछि ती व्यक्तिले आफू भारत हुँदै नेपाल आउन लागेको जानकारी दिए। त्यसपछि भारतीय प्रहरीको पोसाक लगाएको प्रोफाइल तस्बिर राखिएको अर्को ह्वाट्सएप नम्बरबाट महिलालाई फोन आयो।

फोन गर्ने व्यक्तिले ती महिलालाई उनका ‘साथी’ ठूलो परिमाणको नगद र सम्पत्तिसहित भारतीय सुरक्षाकर्मीको नियन्त्रणमा परेको बताए। उनलाई छुटाउन भन्सार तथा जरिवानाका नाममा तत्काल रकम आवश्यक पर्ने भनियो।

आफूले भावी श्रीमान् ठानेको व्यक्ति भारतमा पक्राउ परेको विश्वासमा परेकी महिलाले सुरुमा पटक–पटक गरेर ९ लाख रुपैयाँ पठाइन्। तर रकम पठाइसकेपछि भने उनलाई शंका लाग्यो। उनी जिल्ला प्रहरी कार्यालय कास्की पुगिन्।

प्रहरीले प्रारम्भिक अनुसन्धानपछि घटना ठगी भएको निष्कर्ष निकाल्दै अब कुनै पनि रकम नपठाउन उनलाई स्पष्ट रूपमा सचेत गरायो। यहीँबाट ठगी रोकिनुपर्ने थियो। तर ठगले बनाएको भावनात्मक जालो त्यति सजिलै टुटेन। प्रहरीका अनुसार ती व्यक्तिले आफू अब छुट्न लागेको र थप २२ लाख रुपैयाँ दिएपछि सबै सम्पत्ति लिएर नेपाल आउने भन्दै महिलामाथि भावनात्मक दबाब सिर्जना गरेका थिए। त्यसपछि महिलाले थप २२ लाख रुपैयाँ पठाइन्।

यसरी उनले जम्मा ३१ लाख रुपैयाँ गुमाइन्। भारतीय प्रहरीसँग समन्वय गरेर ती व्यक्तिको वास्तविकता र आपराधिक गतिविधिबारे पुष्टि भएपछि मात्रै आफू ठगीमा परेको यथार्थ महिलाले स्वीकार गरेको कास्की प्रहरीले जनाएको छ। यो घटनाले अनलाइन ठगीमा प्रविधिभन्दा पनि मानवीय भावना, विश्वास र लोभलाई अपराधीहरूले कसरी हतियार बनाइरहेका छन् भन्ने देखाएको छ।

जिल्ला प्रहरी कार्यालय कास्कीका सूचना अधिकारी वीरेन्द्र पासवानका अनुसार सामाजिक सञ्जालमार्फत हुने ठगीको स्वरूप पछिल्लो समय निकै फराकिलो भएको छ। ठगहरूले एउटै तरिका प्रयोग गर्दैनन्। पीडितको रुचि, आर्थिक अवस्था र विश्वासअनुसार उनीहरूले फरक–फरक रणनीति अपनाउने गरेका छन्।

फेसबुक र टिकटकमा अत्यन्तै सस्तो मूल्यमा सामान उपलब्ध गराउने विज्ञापन राखेर ग्राहक आकर्षित गर्ने, अर्डर गरेपछि रकम नआएको भन्दै स्क्रिन सेयर गर्न लगाउने र त्यसक्रममा मोबाइलमा आएको ओटीपी प्राप्त गरी बैंक खाताबाट पैसा निकाल्ने शैली पनि सक्रिय रहेको प्रहरीले जनाएको छ।

त्यस्तै, आफन्त वा नजिकका साथीको सामाजिक सञ्जाल खाता ह्याक गरेर ‘म समस्यामा छु, तत्काल पैसा पठाइदिनू’ भन्दै रकम माग्ने घटना पनि भइरहेका छन्। विदेश जाने सपना देखाएर नक्कली कागजात तयार पार्ने र भिसा तथा प्रोसेसिङका नाममा मोटो रकम असुल्ने गिरोहसमेत सक्रिय छन्।

अर्कोतर्फ बैंक, ई–सेवा वा खल्तीजस्ता डिजिटल भुक्तानी संस्थाका कर्मचारी बनेर फोन गर्ने, केवाईसी अपडेटको बहाना बनाउने र ओटीपी, पिन वा अन्य संवेदनशील विवरण मागेर रकम निकाल्ने प्रवृत्ति पनि बढ्दो छ।

अनलाइन बेटिङ र नक्कली लगानी योजनाले पनि धेरैलाई यही मनोवैज्ञानिक रणनीतिमा फसाउने गरेको प्रहरीले जनाएको छ। सुरुमा थोरै रकम लगानी गर्न लगाउने, त्यसको तुलनामा बढी रकम फिर्ता दिएर विश्वास जित्ने र पीडितले ठूलो रकम लगानी गर्न थालेपछि सम्पर्कविहीन हुने शैली अहिलेको अर्को चुनौती बनेको छ।

यसको मूल रणनीति एउटै देखिन्छ—पहिले विश्वास जित्ने, त्यसपछि रकम माग्ने। कास्कीको पछिल्लो घटनामा पनि ठगले महिलासँग सीधै पैसा मागेर सुरुवात गरेको थिएन। उसले पहिले आफूलाई बेलायतको धनी र अविवाहित व्यक्ति भएको परिचय दियो, भविष्यमा नेपाल आउने र घरजग्गा किनेर सँगै जीवन बिताउने सपना देखायो। त्यसपछि भारतमा पक्राउ परेको कथामार्फत महिलाको भावनात्मक संवेदनशीलतालाई रकम असुल्ने माध्यम बनायो।

सूचना अधिकारी पासवानले अपरिचित व्यक्तिले सामाजिक सञ्जालमार्फत दिने प्रलोभनप्रति विशेष सतर्क रहन आग्रह गरेका छन्। उनका अनुसार थोरै लगानीमा धेरै नाफा, अस्वाभाविक रूपमा सस्तो सामान, विदेश जाने आकर्षक अवसर वा अपरिचित व्यक्तिले दिने आर्थिक प्रस्तावलाई सामान्य रूपमा लिनु हुँदैन।

प्रहरीले बैंक खाता, पिन नम्बर, ओटीपीलगायतका संवेदनशील विवरण कसैलाई पनि उपलब्ध नगराउन आग्रह गरेको छ। शंकास्पद लिंक नखोल्ने, अनधिकृत एप डाउनलोड नगर्ने तथा अनलाइन कारोबार गर्नुअघि सम्बन्धित व्यक्ति वा संस्थाको आधिकारिकता यकिन गर्न पनि प्रहरीले अनुरोध गरेको छ।

ठगी भएको आशंका लागेमा ढिला नगरी नजिकको प्रहरी कार्यालयमा सम्पर्क गर्न कास्की प्रहरीले आग्रह गरेको छ। फेसबुकको एउटा मित्रता, बेलायतको नम्बर, विवाहको सपना, भारतमा पक्राउ परेको नक्कली कथा र ‘जरिवाना’का नाममा पैसा माग्ने फोन—यी सबै छुट्टाछुट्टै घटना थिएनन्। ती एउटै योजनाका कडी थिए। ३१ लाख रुपैयाँ गुमेपछि मात्रै ती कडी जोडिएर ठगीको वास्तविक अनुहार देखियो।