काठमाडौँ — ठीक साइत मिलाएर ‘म…’ उच्चारण गर्ने क्षणसँगै नयाँ राजनीतिक अध्याय सुरु हुँदैछ। राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका वरिष्ठ नेता बालेन्द्र साह (बालेन) आज प्रधानमन्त्रीको रूपमा शपथ लिँदैछन।

राष्ट्रपति कार्यालय शीतल निवासमा हुने शपथ समारोहका लागि असाधारण तयारी गरिएको छ। निर्धारित समय दिउँसो १२ः३४ लाई केन्द्रमा राखेर सम्पूर्ण कार्यक्रमको संरचना बनाइएको छ, जहाँ एक मिनेटको फरक पनि स्वीकार्य नहुने गरी समय व्यवस्थापन गरिएको स्रोतहरू बताउँछन्।

राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले औपचारिक रूपमा साहलाई प्रधानमन्त्री नियुक्त गरेपछि उनी सोही मञ्चमा उभिएर ‘म…’ उच्चारण गर्दै शपथ प्रारम्भ गर्नेछन्। यसका लागि पूर्वतयारीस्वरूप अनौपचारिक अभ्याससमेत गरिएको छ, जसले कार्यक्रमको संवेदनशीलता र प्रतीकात्मकता दुवै झल्काउँछ।

यसपटकको शपथ केवल औपचारिकता नभई प्रस्तुतीकरणमा समेत फरकपन ल्याउने प्रयास गरिएको छ। परम्परागत मञ्चको सट्टा उत्तरतर्फ फर्काइएको नयाँ मञ्च तयार गरिएको छ, जुन स्वयं बालेनको चाहनाअनुसार निर्माण गरिएको बताइएको छ। मञ्चमा देशका विभिन्न जातीय पहिचान झल्काउने कलाचित्र राखिनेछन्, जसले विविधताको सन्देश दिन खोजिएको देखिन्छ।

शपथ समारोहमा बटुकद्वारा स्वस्तिवाचन, बौद्ध भिक्षुद्वारा मंगलवाचन र शंखध्वनि जस्ता परम्परागत विधिहरू पनि समावेश गरिएका छन्, जसले सांस्कृतिक मिश्रणको झल्को दिन्छ। बालेन दौरा–सुरुवाल र भादगाउँले टोपीमा शपथ लिन जाने तयारीमा छन्। यसअघि सांसदको शपथ लिँदा पनि उनले यही पहिरन अपनाएका थिए, जसले राष्ट्रिय पहिचानप्रति उनको झुकावलाई देखाएको थियो।

शपथसँगै मन्त्रीहरूको पनि सपथ गराइनेछ, र प्रारम्भिक रूपमा १६ सदस्यीय मन्त्रिपरिषद् गठन गर्ने योजना बनाइएको छ, जसमा एक तिहाइ महिला प्रतिनिधित्व सुनिश्चित गर्ने प्रयास भइरहेको छ।

मन्त्री चयनबारे अन्तिम टुंगो नलागे पनि स्वर्णिम वाग्ले, शिशिर खनाल, सोबिता गौतम, इन्दिरा राना, सुनील लम्साल, सस्मित पोखरेललगायतका नाम चर्चामा छन्। अर्थ, परराष्ट्र, गृह, भौतिक पूर्वाधारलगायतका मन्त्रालयको जिम्मेवारी बाँडफाँडबारे अन्तिम छलफल भइरहेको छ।

पार्टीभित्र शीर्ष नेतृत्वबीच लगातार बैठक भइरहे पनि मन्त्री बन्नेहरूको अन्तिम सूची भने गोप्य राखिएको छ, जसले उत्सुकता अझ बढाएको छ।

शपथ समारोहमा करिब दुई हजार व्यक्तिको उपस्थिति रहने अनुमान गरिएको छ, जसमा विभिन्न राजनीतिक दलका प्रतिनिधि, कूटनीतिक नियोग, नागरिक समाज र उच्च सरकारी अधिकारीहरू सहभागी हुनेछन्।

विगतमा जस्तै भव्य जलपानको सट्टा यसपटक मितव्ययितालाई प्राथमिकता दिँदै चिया र बिस्कुट मात्रको व्यवस्था गरिएको छ, जसले सरकारको सुरुवाती सन्देश नै खर्च कटौतीतर्फ केन्द्रित रहेको संकेत गर्छ।

गत प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा उल्लेखनीय बहुमतसहित उदाएको रास्वपाले बालेनलाई संसदीय दलको नेता चयन गरेसँगै एकल सरकार गठनको बाटो खुलेको थियो। संविधानको धारा ७६ (१) अनुसार बन्न लागेको यो सरकारप्रति जनस्तरमा अपेक्षा र चासो दुवै उच्च देखिन्छ।

शपथपछि बालेन आजै सिंहदरबार पुगेर पदभार ग्रहण गर्ने कार्यक्रम छ। नयाँ मञ्च, नयाँ समय, नयाँ प्रस्तुति र नयाँ राजनीतिक शक्ति— यी सबै तत्वहरू मिलेर आजको दिनलाई केवल औपचारिक परिवर्तन नभई प्रतीकात्मक रूपमा ‘नयाँ सुरुवात’को रूपमा स्थापित गर्ने प्रयास भइरहेको स्पष्ट देखिन्छ।