काठमाडौँ– सामाजिक सञ्जाल टिकटकमा लोकप्रियता कमाउँदै चर्चित बनेकी तुल्सा अधिकारी अन्ततः पुर्पक्षका लागि कारागार चलान भएकी छन्। इन्टरपोलको सहयोगमा विदेशबाट पक्राउ परेर नेपाल ल्याइएकी उनलाई जिल्ला अदालत ललितपुरले थुनामा राखी मुद्दाको पुर्पक्ष गर्न आदेश दिएको हो।

यो प्रकरणले संगठित आर्थिक अपराध, हनिट्रयाप र डिजिटल युगको शक्ति–दुरुपयोगबारे गम्भीर बहसलाई अगाडि ल्याएको छ। ललितपुर जिल्ला अदालतका न्यायाधीश टेकनाथ गौतमको इजलासले उनीसहित १० जना प्रतिवादी रहेको मुद्दामा तुल्सा अधिकारीलाई पुर्पक्षका लागि थुनामा पठाउने आदेश दिएको हो। अभियोगपत्रअनुसार उनलाई आपराधिक लाभ, संगठित अपराध र सम्पत्ति शुद्धीकरण (मनि लाउण्डरिङ) जस्ता गम्भीर कसुरमा मुद्दा चलाइएको छ।

प्रहरी अनुसन्धान अनुसार नवलपरासी पश्चिम घर भई हाल ललितपुरको भैँसेपाटीमा बस्दै आएकी अधिकारीमाथि व्यवसायी कुमार चिमोरियासँग अन्तरंग सम्बन्धको आधारमा ब्ल्याकमेल गर्दै करोडौँ रुपैयाँ असुलेको आरोप छ। ती व्यवसायीले दिएको जाहेरीअनुसार ६ करोड ५२ लाख २९ हजार ७५ रुपैयाँभन्दा बढी रकम विभिन्न चरणमा असुल गरिएको दाबी गरिएको छ।

प्रारम्भिक अनुसन्धानपछि भने यो रकम अझ बढ्दै विभिन्न माध्यमबाट ठूलो परिमाणमा पुगेको देखिएको छ। त्यसै आधारमा सम्पत्ति शुद्धीकरण अनुसन्धानले उनको नाममा २१ करोड रुपैयाँभन्दा बढीको सम्पत्तिको स्रोत नखुलेको निष्कर्ष निकालेको छ। बैंक लकरदेखि जग्गा र अन्य सम्पत्तिसम्मको विस्तृत विवरण शंकास्पद देखिएको भन्दै अनुसन्धान अघि बढाइएको छ।

मुद्दाको पृष्ठभूमि झन् जटिल देखिन्छ। जाहेरी दिने व्यवसायी र तुल्सा अधिकारीबीचको चिनजान व्यवसायिक सम्पर्कबाट सुरु भएर व्यक्तिगत सम्बन्धसम्म पुगेको देखिन्छ। पछि सोही सम्बन्धलाई आधार बनाएर ब्ल्याकमेल गरिएको र ‘बेइज्जत गरिदिन्छु’ भन्दै निरन्तर आर्थिक दबाब दिइएको आरोप जाहेरीमा उल्लेख छ।

व्यवसायीका अनुसार सुरुमा सानो रकमबाट सुरु भएको लेनदेन पछि करोडौँमा पुगेको थियो। पसल सञ्चालन, घरभाडा, गाडी कारोबारदेखि विदेश यात्रा र व्यक्तिगत खर्चसम्मको नाममा निरन्तर रकम मागिएको र डर–धम्कीमार्फत असुल गरिएको दाबी गरिएको छ।

यही प्रकरणमा अन्य ९ जना व्यक्ति र एउटा व्यवसायिक संस्थालाई समेत प्रतिवादी बनाइएको छ। उनीहरूलाई रकम संकलन र व्यवस्थापनमा संलग्न भएको आरोप छ। भारत, पोखरा, तेह्रथुम, पाल्पा, सल्यान, नवलपरासी र सिरहासम्म फैलिएको नेटवर्कमार्फत रकम संकलन गरिएको अनुसन्धानको दाबी छ।

प्रहरीका अनुसार तुल्सा अधिकारी आफूमाथि मुद्दा दर्ता हुने संकेत पाएपछि चीन हुँदै थाइल्याण्ड पुगेकी थिइन्। त्यसपछि रेड कर्नर नोटिस जारी भएपछि इन्टरपोलको सहयोगमा उनलाई थाइल्याण्डबाट पक्राउ गरी नेपाल ल्याइएको हो। विमानस्थलबाटै उनलाई सिधै अनुसन्धानका लागि प्रहरी हिरासतमा राखिएको थियो।

अदालतको आदेशपछि अहिले उनी नख्खु कारागारमा पठाइएकी छन्। मुलुकी फौजदारी कार्यविधि संहिताअनुसार प्रमाण परीक्षणका क्रममा फरार हुन सक्ने, प्रमाण नष्ट हुन सक्ने वा अनुसन्धान प्रभावित हुन सक्ने अवस्थालाई मध्यनजर गर्दै थुनामा राख्ने आदेश गरिएको अदालतको तर्क छ।

यो प्रकरणले नेपाली समाजमा सामाजिक सञ्जालबाट उदाएका प्रभावशाली व्यक्तिहरूको आर्थिक स्रोत, जीवनशैली र डिजिटल प्रसिद्धिको वास्तविकता कति पारदर्शी छ भन्ने प्रश्न उठाएको छ। टिकटक जस्ता प्लेटफर्ममार्फत बनेको लोकप्रियता र वास्तविक आम्दानीबीचको अन्तरबारे पनि व्यापक बहस सुरु भएको छ।

यो मुद्दा व्यक्तिगत आरोप–प्रत्यारोपको सीमामा नरही ‘हनिट्रयाप’ भनिने आर्थिक अपराधको गम्भीर स्वरूपसँग पनि जोडिएको छ। सम्बन्धको आधारमा दबाब सिर्जना गरेर ठूलो रकम असुलिएको आरोपले यो प्रकरणलाई अझ संवेदनशील बनाएको छ।

अर्कोतर्फ इन्टरपोलमार्फत विदेशबाट पक्राउ गरी नेपाल ल्याइएका कारण यो मुद्दा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरसम्म फैलिएको आपराधिक अनुसन्धानको उदाहरणका रूपमा पनि हेरिएको छ। हाल अदालतमा मुद्दा विचाराधीन अवस्थामा रहेकोले तुल्सा अधिकारी दोषी वा निर्दोष भन्ने अन्तिम निष्कर्ष आउन बाँकी छ। तर अहिले नै यो प्रकरणले नेपाली समाजमा सामाजिक सञ्जाल, पैसा, सम्बन्ध र अपराधबीचको जटिल सम्बन्धबारे गम्भीर प्रश्नहरू उठाइदिएको छ।