विराटनगर– नेपाली कांग्रेसको १५औँ महाधिवेशनअन्तर्गत कोशी प्रदेशका दुई प्रतिनिधिसभा निर्वाचन क्षेत्रमा आन्तरिक विवाद हिंसामा परिणत भएपछि क्षेत्रीय अधिवेशनको प्रक्रिया प्रभावित भएको छ।

मोरङ–६ मा क्रियाशील सदस्यताको विवादलाई लिएर अधिवेशनस्थलमै झडप र तोडफोड भएको छ भने सुनसरी–४ मा मतदानका क्रममा मतपेटिका लडाएर मतपत्र छरिएपछि निर्वाचन प्रक्रिया रोकिएको छ। दुवै घटनामा नेता तथा कार्यकर्ता घाइते भएका छन्।

मोरङ–६ को सुन्दरहरैचामा बुधबार क्षेत्रीय अधिवेशनका लागि मनोनयन प्रक्रिया अघि बढाउने तयारी भइरहेका बेला विवाद चर्किएको थियो। अधिवेशन औपचारिक रूपमा सुरु हुनुअघि नै तोडफोड र कुटपिट भएपछि कार्यक्रम प्रभावित भएको हो।

झडपमा कांग्रेसका क्षेत्रीय कार्यवाहक सभापति चुमनारायण तबदार, नेता चेतराज रेग्मीलगायत घाइते भएका छन्। उनीहरूको विराटनगरस्थित नोबेल मेडिकल कलेजमा उपचार भइरहेको जनाइएको छ। कांग्रेसकी सहमहामन्त्री डा. डिला संग्रौलामाथि समेत हातपात भएको विवरण आएको छ।

मोरङ–६ मा विवादको मूल कारण क्रियाशील सदस्यताको विषय रहेको बताइएको छ। वडा तहमा क्रियाशील सदस्यता वितरण तथा अनलाइन फाराम भर्ने क्रममा उठेको विवाद क्षेत्रीय अधिवेशनसम्म पुगेपछि दुई पक्षबीच तनाव बढेको हो।

यो क्षेत्र यसअघि नै क्रियाशील सदस्यताको विवादका कारण अधिवेशनको प्रक्रियामा पछि परेको थियो। कांग्रेसको केन्द्रीय निर्वाचनसम्बन्धी कार्यतालिकाअनुसार वडा अधिवेशन भाद्र २४ गतेबाट सुरु हुने भए पनि मोरङ–६ मा अन्तिम क्रियाशील सदस्यताको सूची समयमा प्राप्त नभएपछि वडा अधिवेशन प्रभावित भएको थियो।

मोरङ–६ कांग्रेस नेता डा. शेखर कोइरालाको निर्वाचन क्षेत्र हो। उनी यसपटक कांग्रेसको महाधिवेशन प्रक्रियामा अलग रहेको कांग्रेस संस्थापन पक्षको दाबी छ। संस्थापन पक्षले अधिवेशन बिथोल्ने गतिविधिमा कोइरालानिकट कार्यकर्ताको संलग्नता रहेको आरोप लगाएको छ।

तर कोइरालानिकट नेता देवराज तामाङले उक्त आरोप अस्वीकार गरेका छन्। उनका अनुसार क्रियाशील सदस्यताको विवादकै कारण असन्तुष्ट वडा प्रतिनिधिहरूबीच विवाद भएको हो। आफू निकट कार्यकर्ताले आक्रमण गरेको दाबी पुष्टि गर्न उनले चुनौती दिएका छन्।

तामाङ यसअघि मोरङ–६ को क्षेत्रीय सभापतिको जिम्मेवारीमा थिए। केन्द्रीय नेतृत्वसँग असहयोग गरेको भन्दै अधिवेशन गराउने जिम्मेवारी पूर्वसांसद तबदारलाई दिइएको थियो। बुधबारको अधिवेशनस्थलमा तामाङ पनि उपस्थित थिए। यसअघि असोज १० गते तबदारले मोरङ–६ को क्षेत्रीय सभापतिमा उम्मेदवारी घोषणा गरेका थिए ।

सुनसरी–४ मा मतपेटिका लडाएपछि विवाद

मोरङमा अधिवेशन सुरु हुनुअघि नै विवाद हिंसामा परिणत भएको बेला सुनसरी–४ मा भने मतदानकै क्रममा विवाद चर्किएको हो। मंगलबार लौकहीस्थित सिटी हलमा भइरहेको क्षेत्रीय अधिवेशनमा मतदानका क्रममा मतपेटिका लडाएर मतपत्र छरपस्ट पारिएपछि दुई पक्षबीच तनाव भएको थियो।

मतदानमा अनियमितता भएको भन्दै क्षेत्रीय सभापति अयुब अन्सारीले मतपेटिका लडाएको विवरण सार्वजनिक भएको छ। त्यसपछि उनीमाथि केही कांग्रेस कार्यकर्ताले आक्रोश व्यक्त गर्दै लखेटेको बताइएको छ।

विवादका क्रममा उम्मेदवार तथा केही मतदाता घाइते भएको र मतपत्र छरिएको जानकारी पाएपछि कांग्रेसको केन्द्रीय निर्वाचन समितिले सुनसरी–४ को निर्वाचन प्रक्रिया तत्काल अघि नबढाउन निर्देशन दिएको छ।

केन्द्रीय निर्वाचन समितिका संयोजक प्रेमबहादुर खड्काले जिल्ला निर्वाचन अधिकृत भरतबहादुर थापालाई पत्र पठाउँदै निर्वाचनसम्बन्धी थप कार्यक्रम अघि नबढाउन निर्देशन दिएका हुन्। समितिले शान्तिपूर्ण रूपमा निर्वाचनमा सहभागी हुने अवस्था नरहेको र उम्मेदवार तथा मतदाता घाइते भएको जानकारी आएको उल्लेख गरेको छ।

मतदानका क्रममा प्रयोग भएका मतपत्रसहितका मतपेटिका निर्वाचन अधिकृतको कार्यालयले सिलबन्दी गरी सुरक्षित राखेको छ । निर्वाचन पुनः कहिले र कुन प्रक्रियाबाट सञ्चालन गर्ने भन्ने निर्णय भने केन्द्रीय निर्वाचन समितिले गर्नेछ।

सुनसरी–४ मा क्षेत्रीय सभापतिका लागि गफार अन्सारी र मनोज साहबीच प्रतिस्पर्धा भइरहेको थियो। विवादपछि मतदान प्रक्रिया प्रभावित भएको हो। विभिन्न रिपोर्टमा घटनाको कारणबारे दुवै पक्षबाट फरक–फरक आरोप आएका छन्। एक पक्षले मतदानमा फर्जी मतपत्र भेटिएको भन्दै प्रश्न उठाएको बताएको छ भने अर्को पक्षले अन्सारीले मतपेटिकामा लात हानेर निर्वाचन प्रक्रिया अवरुद्ध गर्न खोजेको आरोप लगाएको छ।

यसरी सुनसरी–४ मा विवादको केन्द्र मतपत्र र मतपेटिका बनेको छ भने मोरङ–६ मा क्रियाशील सदस्यताको विवाद अधिवेशनस्थलसम्म पुगेपछि झडप भएको देखिन्छ।

एउटै महाधिवेशन, फरक ठाउँमा उस्तै तनाव
कांग्रेसको १५औँ महाधिवेशनअन्तर्गत वडा, पालिका, प्रदेशसभा क्षेत्र र प्रतिनिधिसभा क्षेत्रीय अधिवेशनको प्रक्रिया अघि बढिरहेको छ। कांग्रेसले प्रतिनिधिसभा क्षेत्रीय अधिवेशन तथा महाधिवेशन प्रतिनिधि चयनका लागि असोज ३ गतेको कार्यतालिका तोकेको थियो। केन्द्रीय महाधिवेशन भने असोज १६ देखि १९ गतेसम्म गर्ने कार्यतालिका छ।

अधिवेशन प्रक्रियाका क्रममा क्रियाशील सदस्यता, मतदाता सूची, उम्मेदवारी र मतदान व्यवस्थापनसँग सम्बन्धित विवाद विभिन्न स्थानमा देखिएका छन्। सुनसरी–४ र मोरङ–६ का घटनाले ती विवाद समाधान हुन नसक्दा आन्तरिक निर्वाचन प्रक्रिया नै प्रभावित हुने अवस्था देखाएको छ।

मोरङ–६ मा भएको झडपबारे विवाद समाधानको प्रयास भइरहेको कांग्रेस नेता रमेशजंग रायमाझीले बताएका छन्। यता सुनसरी–४ को हकमा केन्द्रीय निर्वाचन समितिले निर्वाचन प्रक्रिया तत्काल अघि नबढाउन निर्देशन दिइसकेको छ।

अब दुवै क्षेत्रको विवाद समाधान, घाइते भएका नेता तथा कार्यकर्ताको विषय र रोकिएको निर्वाचन प्रक्रिया कसरी अघि बढाउने भन्ने निर्णय सम्बन्धित कांग्रेस निकायले गर्नुपर्ने भएको छ।