काठमाडौँ— मेडिकल व्यवसायी दुर्गा प्रसाईंले प्रहरीले अनुसन्धानका नाममा आफ्नो घरबाट इजाजतप्राप्त हतियार, मोबाइल, ल्यापटपलगायत व्यक्तिगत सामग्रीसँगै खसी, कुखुरा र खुकुरीसमेत नियन्त्रणमा लिएर आफूविरुद्ध ज्यादती गरेको आरोप लगाएका छन्।

गैरकानुनी रूपमा नजरबन्दमा राखिएको दाबी गर्दै दायर गरिएको बन्दी प्रत्यक्षीकरण रिटको सुनुवाइका लागि सोमबार सर्वोच्च अदालत पुगेका प्रसाईंले अदालत परिसरमा सञ्चारकर्मीसँग कुरा गर्दै राज्यले आफूविरुद्ध प्रतिशोधपूर्ण व्यवहार गरेको जिकिर गरेका हुन्।

प्रसाईंका अनुसार प्रहरीले उनको घरमा खानतलासी गर्ने क्रममा त्यहाँ रहेका व्यक्तिका मोबाइलसमेत नियन्त्रणमा लिएको छ। हालसम्म ६ थान मोबाइल, बालबालिकाले अध्ययनका लागि प्रयोग गर्ने ल्यापटप र लाइसेन्सप्राप्त बन्दुक प्रहरीको नियन्त्रणमा रहेको उनले बताए।

प्रहरीले दुई दिनभित्र सामान फिर्ता गर्ने बताएको भए पनि पाँच दिन बितिसक्दा समेत कुनै सामग्री फिर्ता नगरेको प्रसाईंको भनाइ छ। इजाजतप्राप्त हतियार तथा व्यक्तिगत सामग्री नियन्त्रणमा लिएर राज्यले आफूलाई दुःख दिएको र ‘लुटधन्दा’ चलाएको उनले आरोप लगाए।

खानतलासीका क्रममा प्रहरीले घरमा रहेका खसी, कुखुरा र खुकुरीसमेत अनुसन्धानका नाममा उठाएको प्रसाईंको दाबी छ। उनले प्रहरीको अनुसन्धान शैलीमाथि प्रश्न उठाउँदै अदालतमा समेत आफूले यस विषयमा प्रश्न गरेको बताए।

‘भाले देख्यो इन्भेस्टिगेसन, खसी देख्यो इन्भेस्टिगेसन, खुकुरी देख्यो इन्भेस्टिगेसन, भेटेजति सबै उठाएर लान मिल्छ ? खसी र कुखुरामाथि कस्तो अनुसन्धान हुन्छ ?’ उनले भने। प्रसाईंले आफूलाई गैरकानुनी रूपमा नजरबन्दमा राखिएको विषयमा राज्यले अदालतमा गलत विवरण पेस गरेको आरोपसमेत लगाए। सरकारले अदालतमा आफू नजरबन्दमा नरहेको दाबी गरे पनि घरवरिपरि ठूलो संख्यामा प्रहरी परिचालन गरी आफूलाई बाहिर निस्कन नदिएको उनको जिकिर छ।

यदि आफूलाई घरमै सीमित पार्ने अवस्था नजरबन्द नभएको भए राज्यले त्यसलाई औपचारिक रूपमा भीआईपी सुरक्षा दिएको घोषणा गर्नुपर्ने प्रसाईंको भनाइ छ। आफूविरुद्ध भइरहेको प्रहरी परिचालन र आवागमनमा लगाइएको अवरोधलाई उनले नजरबन्दकै रूपमा व्याख्या गरेका छन्।

प्रसाईंले आफूमाथि भइरहेको कारबाहीलाई आफ्नो सार्वजनिक अभिव्यक्तिसँग पनि जोडेर हेरेका छन्। आफूले राष्ट्रियता तथा मुलुकका प्राकृतिक स्रोत–साधनका विषयमा निरन्तर आवाज उठाउँदै आएकाले सरकार आफूबाट त्रसित भएको र आवाज दबाउन खोजेको उनको दाबी छ।

विशेषगरी मुस्ताङमा ठूलो परिमाणमा बहुमूल्य खनिज रहेको विषयमा आफूले बोल्दै आएको प्रसाईंले बताए। उनका अनुसार मुस्ताङमा ३८ देखि ४० टनसम्म बहुमूल्य युरेनियम तथा लिथियम रहेको विषय उठाएकै कारण आफूलाई घेराबन्दी गरिएको हो।

यद्यपि, मुस्ताङमा उल्लिखित परिमाणमा युरेनियम तथा लिथियम रहेको प्रसाईंको दाबीका सम्बन्धमा उनले सोमबार अदालत परिसरमा प्रस्तुत गरेको अभिव्यक्तिबाहेक यस सामग्रीमा स्वतन्त्र आधिकारिक पुष्टि वा सम्बन्धित सरकारी निकायको प्रतिक्रिया समावेश छैन।

प्रसाईंले आफूमाथि लगाइएको नजरबन्द तथा प्रहरीले गरेको खानतलासी र सामग्री नियन्त्रणको विषयलाई लिएर सर्वोच्च अदालतमा कानुनी उपचार खोजिरहेका छन्। बन्दी प्रत्यक्षीकरण रिटमाथिको सुनुवाइका क्रममा उनको हिरासत तथा आवागमनमा लगाइएको प्रतिबन्धको कानुनी आधारसँगै प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएका सामग्री र अनुसन्धान प्रक्रियाको विषयसमेत विवादको हिस्सा बनेको छ।

प्रसाईंका आरोपबारे प्रहरी वा सम्बन्धित सरकारी निकायको विस्तृत प्रतिक्रिया भने उपलब्ध सामग्रीमा उल्लेख छैन। त्यसैले उनले उठाएका आरोपहरूको वास्तविकता र प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएका सामग्री अनुसन्धानका क्रममा कुन कानुनी आधारमा जफत वा नियन्त्रणमा लिइएका हुन् भन्ने विषय सम्बन्धित निकायको आधिकारिक विवरणपछि थप स्पष्ट हुनेछ।