राजविराज— अघिल्लो प्रतिनिधि सभा निर्वाचनमा ‘मधेशको नयाँ अनुहार’ भनेर हेरिएका चन्द्रकान्त राउत (सीके राउत) अहिले आफ्नै निर्वाचन क्षेत्र सप्तरी–२ मा सबैभन्दा असहज अवस्थामा देखिएका छन्।

२०७९ मा पुराना दलहरूलाई एकैचोटि धकेलेर संसद् पुगेका राउत यसपटक भने चुनावी मैदानमा आत्मविश्वासभन्दा बढी बचाउको राजनीतिमा उत्रिएका छन्। कारण एउटा मात्रै छैन—उनकै पार्टीभित्रको विद्रोहदेखि अनुभवी नेताको पुनरागमनसम्म, हिजो उनको जित सम्भव बनाएको मताधार आज विभाजनको संघारमा पुगेको छ।

अघिल्लो निर्वाचनमा सीके राउतको जित केवल संख्यात्मक उपलब्धि थिएन। त्यो मधेशमा स्थापित राजनीतिक नेतृत्वप्रति बढेको असन्तोष र ‘नयाँ विकल्प’प्रतिको अपेक्षाको परिणाम थियो। ३५ हजारभन्दा बढी मत ल्याउँदै उनले जसपा नेपालका अध्यक्ष उपेन्द्र यादवजस्ता नेताहरूलाई पछि पारेका थिए।

तर, त्यो जितपछि जनमत पार्टीले अपेक्षित संगठन विस्तार, जनप्रतिनिधिसँगको निरन्तर संवाद र क्षेत्रीय सक्रियता देखाउन नसकेको आरोप स्थानीय तहदेखि पार्टीभित्रै सुनिन थाल्यो। अहिले त्यो असन्तुष्टि चुनावी मैदानमै प्रत्यक्ष चुनौतीका रूपमा देखिन थालेको छ।

सीके राउतका लागि सबैभन्दा गम्भीर धक्का आफ्नै पार्टीभित्रबाट आएको विद्रोह हो। जनमत पार्टीकै टिकटबाट प्रदेशसभा सदस्य र मुख्यमन्त्रीसमेत भइसकेका सतिशकुमार सिंहले पार्टी र पद दुवै छाडेर स्वाभिमान पार्टीबाट उम्मेदवारी दिएका छन्। सिंहको उम्मेदवारीलाई सामान्य व्यक्तिगत असन्तुष्टि भनेर टार्न मिल्दैन। संगठन, जातीय समीकरण र स्थानीय पकडका हिसाबले उनी सीके राउतकै मत आधारमा प्रत्यक्ष असर पार्ने हैसियत राख्छन्। जनमत पार्टीभित्रको यो फुटले राउतको नेतृत्व क्षमतामाथि नै प्रश्न उठाइदिएको छ।

यसैबीच, पूर्वसिँचाइमन्त्री उमेशकुमार यादवको पुनरागमनले समीकरणलाई झन् जटिल बनाएको छ। २०७० मा संविधानसभा जितिसकेका र २०७९ मा तेस्रो स्थानमा सीमित भएका यादव यसपटक फरक राजनीतिक तयारीका साथ मैदानमा छन्। नयाँ प्रयोगभन्दा अनुभवी नेतृत्व खोज्ने मतदाताको मनोविज्ञानमा उनले गहिरो छाप बनाएका छन्।

जसपा नेपालको उम्मेदवार बनेका यादवले अघिल्लो निर्वाचनमा सीके राउतको पक्षमा गएको मतलाई पुनः विभाजित गर्ने सम्भावना बलियो बनाइदिएका छन्। सीके राउतको नेतृत्व शैलीप्रति पनि आलोचना बढ्दै गएको छ। पार्टीभित्र निर्णय केन्द्रित हुँदै जानु, फरक मतलाई व्यवस्थापन गर्न नसक्नु र संगठनभन्दा व्यक्तिकेन्द्रित राजनीति हावी हुनुजस्ता आरोपले जनमत पार्टीको आन्तरिक संरचना कमजोर बन्दै गएको देखिन्छ।

सतिश सिंहको विद्रोहलाई धेरैले यही असन्तुलनको परिणामका रूपमा हेरेका छन्। अब सप्तरी–२ मा चुनाव केवल दलहरूबीचको प्रतिस्पर्धा रहेन। यो जनमत पार्टीको पकड, विद्रोही धारको प्रभाव र अनुभवी नेताको पुनरागमनबीचको टकराव बनेको छ। २०७९ मा सीके राउतको जित सम्भव बनाउने मतदाता समूह आज एउटै दिशामा उभिएको देखिँदैन।

यही कारण हो—यसपटक सीके राउतको चुनावी यात्रा जितको आत्मविश्वासभन्दा बढी अनिश्चितताको घेरामा देखिएको छ। सप्तरी–२ मा बदलिँदो राजनीतिक धार र बढ्दो असन्तुष्टिको संकेत हेर्दा, यो निर्वाचन सीके राउतका लागि पुनरावृत्ति होइन, सबैभन्दा कठिन परीक्षा बन्दै गएको स्पष्ट छ।