जनकपुर– ज्यान मार्ने उद्योगको अभियोगमा पक्राउ गर्न अदालतबाट अनुमति लिइएका मोहम्मद इर्साद खानलाई प्रहरीले समयमै पक्राउ गर्न नसक्दा जनकपुरमा छुरा प्रहारबाट एक युवकको मृत्यु भएको छ। इर्सादमाथि बिहीबार साँझ २४ वर्षीय आमिन साफीको हत्या गरेको र अर्का युवकलाई गम्भीर घाइते बनाएको आरोप छ।

घटनापछि प्रहरीले उनलाई पक्राउ गरेको छ। जनकपुरधाम उपमहानगरपालिका–५ स्थित रहिमपथमा बिहीबार साँझ करिब सवा ९ बजे भएको घटनामा सोनारपट्टी, दाहा चोकका आमिनको मृत्यु भएको हो। सोही घटनामा २५ वर्षीय इम्तियाज राइन गम्भीर घाइते भएका छन्। दुवैको छाती र पेटमा धारिलो हतियार प्रहार भएको धनुषा प्रहरीले जनाएको छ। इम्तियाजको प्रादेशिक अस्पताल जनकपुरमा उपचार भइरहेको छ।

तर यो घटनामा उठेको प्रश्न बिहीबारको छुरा प्रहारमा मात्रै सीमित छैन। यसअघि नै अर्को व्यक्तिमाथि खुकुरी प्रहार गरेको आरोपमा इर्सादविरुद्ध ज्यान मार्ने उद्योगको मुद्दा चलिरहेको थियो। उनलाई पक्राउ गर्न अदालतबाट अनुमति लिइएको र मातहतको प्रहरी इकाइलाई समेत पत्राचार गरिएको प्रहरीले जनाएको छ।

त्यसपछि पनि उनी पक्राउ पर्न नसक्नुको कारणबारे प्रश्न उठेको छ। प्रहरीका अनुसार इर्सादले ०८२ फागुन ३ गते जनकपुरधाम उपमहानगरपालिका–१४ रजौलका २६ वर्षीय मोहम्मद मुस्तफा राइनमाथि खुकुरी प्रहार गरेका थिए। बकर इदका दिन मुस्तफालाई घरमा बोलाएर पसलमा लगी घाँटीमा खुकुरी राखेर काट्ने धम्की दिएको र उनी भाग्न खोज्दा पछाडिबाट खुकुरी प्रहार गरेको आरोप इर्सादमाथि लागेको थियो। उक्त घटनामा मुस्तफाको बायाँ हातमा चोट लागेको थियो।

घटनापछि मुस्तफाले जिल्ला प्रहरी कार्यालय धनुषामा जाहेरी दिएका थिए। प्रहरीले इर्सादविरुद्ध ज्यान मार्ने उद्योगमा मुद्दा अघि बढाएको थियो। उनलाई पक्राउ गर्न धनुषा जिल्ला अदालतबाट गत असार ३१ गते पक्राउ अनुमति लिइएको प्रहरी विवरणमा उल्लेख छ।

त्यसपछि जिल्ला प्रहरी कार्यालयले साउन १८ गते जानकी प्रहरी चौकीलाई पत्राचार गरी इर्सादलाई पक्राउ गर्न भनेको थियो। तर उनी पक्राउ परेनन्। प्रहरीका अनुसार उनको खोजी भइरहेको थियो र टोली पटक–पटक घरसम्म पुगे पनि उनी फेला परेका थिएनन्।

धनुषा प्रहरीका प्रवक्ता डीएसपी ओमप्रकाश खनालले इर्सादलाई पक्राउ गर्न प्रहरी परिचालन गरिएको र धेरै पटक घरसम्म पुग्दा पनि नभेटिएको जानकारी दिएका छन्। प्रहरीको यो भनाइले उनको खोजी भएको देखाए पनि अदालतबाट पक्राउ अनुमति लिएपछि उनलाई नियन्त्रणमा लिन किन सम्भव भएन भन्ने प्रश्न भने बाँकी छ।

बिहीबारको घटनापछि इर्साद पक्राउ परेका छन्। प्रहरीले उनको ४२ वर्षीया आमा सैमुख खातुनलाई समेत नियन्त्रणमा लिएर अनुसन्धान गरिरहेको जनाएको छ। आमालाई नियन्त्रणमा लिनुको कारण र घटनामा उनको सम्भावित भूमिका प्रहरीले स्पष्ट पार्न बाँकी छ।

इर्साद सामाजिक सञ्जालमा पनि सक्रिय रहेको पाईएको छ। उनी टिकटकमा ‘गुण्डा’ र फेसबुकमा ‘एमडी इर्साद खान’ नामबाट सक्रिय रहेको बताइएको छ। उनका केही भिडियोमा अर्को समुदायलाई लक्षित गरी घृणा, गालीगलोज तथा हिंसालाई प्रोत्साहन गर्ने अभिव्यक्ति रहेको आरोपसमेत लाग्दै आएको थियो। यस्ता सामग्रीबारे पहिले नै उजुरी वा जानकारी प्रहरीसम्म पुगेको थियो कि थिएन भन्ने विषयमा भने आधिकारिक पुष्टि बाँकी छ।

यस घटनाले प्रहरीको अपराध अनुसन्धान र पक्राउ प्रक्रियाको प्रभावकारिताबारे गम्भीर प्रश्न खडा गरेको छ। ज्यान मार्ने उद्योगको अभियोगमा मुद्दा चलिरहेको र पक्राउ अनुमति लिइसकिएको व्यक्तिलाई समयमै नियन्त्रणमा लिन नसक्नुको कारण के थियो? प्रहरीको खोजी कुन तहसम्म पुगेको थियो? उनी कहाँ थिए भन्ने पत्ता लगाउने प्रयास कति प्रभावकारी भयो? यी प्रश्नको जवाफ प्रहरीको आधिकारिक विवरण र अनुसन्धानबाट आउनुपर्छ।

अघिल्लो घटनामा इर्सादलाई पक्राउ गर्न खोजिएको प्रहरीको भनाइ छ। तर, समयमै उनलाई पक्राउ गरिएको भए बिहीबारको हत्या रोक्न सकिन्थ्यो भन्ने बुझ्न सकिन्छ। पहिलेको मुद्दामा पक्राउ प्रक्रिया अघि बढिसकेको अवस्थामा त्यसको कार्यान्वयन किन हुन सकेन भन्ने विषयमा स्पष्ट जवाफदेहिता आवश्यक छ।

बिहीबारको घटनामा आमिनको मृत्यु भएको छ भने इम्तियाज घाइते छन्। प्रहरीले पुरानो रिसइबीका कारण घटना भएको प्रारम्भिक जानकारी दिएको छ। घटनाको वास्तविक कारण, प्रयोग गरिएको हतियार, अन्य व्यक्तिको संलग्नता र अघिल्लो मुद्दामा इर्साद पक्राउ पर्न नसक्नुको अवस्थाबारे अनुसन्धानले थप तथ्य उजागर गर्नुपर्नेछ।

अदालतबाट पक्राउ अनुमति लिएर मात्रै प्रहरीको जिम्मेवारी पूरा हुँदैन, त्यसको कार्यान्वयन पनि प्रभावकारी हुनुपर्छ। जनकपुरको यो घटनाले त्यही प्रश्न उठाएको छ—पहिलेको ज्यान मार्ने उद्योगको मुद्दामा पक्राउ गर्न खोजिएको भनिएका इर्सादलाई समयमै नियन्त्रणमा लिन किन सकिएन, र अब प्रहरीले त्यसको जवाफ कसरी दिन्छ?