काठमाडौँ– पूर्वप्रधानन्यायाधीश चोलेन्द्रशमशेर जबरालाई प्रहरीले आइतबार महाराजगन्जस्थित निवासबाट पक्राउ गरेको छ। काठमाडौं उपत्यका अपराध अनुसन्धान कार्यालयमा परेको उजुरीका आधारमा प्रहरीले उनलाई नियन्त्रणमा लिएको हो। तर, उजुरीमा लगाइएको आरोप वा पक्राउको ठोस कारणबारे प्रहरीले तत्काल विस्तृत विवरण सार्वजनिक गरेको छैन।

उपत्यका अपराध अनुसन्धान कार्यालयमा परेको उजुरीमाथि अनुसन्धानका क्रममा जबरालाई पक्राउ गरिएको बताइएको छ। प्रहरी स्रोतका अनुसार उनलाई निवासबाटै नियन्त्रणमा लिइएको हो। उजुरीको विषयवस्तु सार्वजनिक नभएकाले अहिले नै उनीमाथि लागेको कसुरबारे निष्कर्ष निकाल्ने अवस्था छैन।

जबराले २०७५ पुस १८ गते सर्वोच्च अदालतको प्रधानन्यायाधीशका रूपमा पद तथा गोपनीयताको शपथ लिएका थिए। तत्कालीन राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीसमक्ष उनले संविधानको धारा १२९ को उपधारा (२) बमोजिम प्रधानन्यायाधीशको शपथ लिएका थिए।

२०७८ फागुन १ गते जबराविरुद्ध प्रतिनिधिसभामा महाभियोग प्रस्ताव दर्ता भएपछि उनी स्वतः निलम्बनमा परेका थिए। नेपाली कांग्रेस, नेकपा (माओवादी केन्द्र) र नेकपा (एकीकृत समाजवादी) का सांसदहरूले २१ वटा आरोपसहित प्रस्ताव दर्ता गरेका थिए। प्रस्तावमा ९८ सांसदले हस्ताक्षर गरेका थिए।
महाभियोग प्रस्ताव प्रतिनिधिसभामा दर्ता भएपछि त्यससम्बन्धी प्रक्रिया अघि बढ्दै महाभियोग सिफारिस समितिले प्रतिवेदनसमेत तयार गरेको थियो। तर प्रतिनिधिसभाबाट त्यसको अन्तिम टुंगो लाग्न सकेन। संसद्को कार्यकाल सकिएपछि प्रस्तावको अवस्थालाई लिएर विवादसमेत भएको थियो।

२०७९ मंसिरमा संघीय संसद् सचिवालयका तत्कालीन महासचिव भरतराज गौतमले महाभियोग निष्प्रभावी भएको भन्दै जबरालाई पत्र पठाएका थिए। त्यसपछि जबरा सर्वोच्च फर्किन खोजे पनि सर्वोच्च अदालतको संवैधानिक इजलासले उक्त पत्र तत्काल कार्यान्वयन नगर्न अन्तरिम आदेश दिएको थियो। इजलासले महाभियोगसम्बन्धी प्रक्रिया र प्रतिनिधिसभाको अधिकारसँग जोडिएका गम्भीर संवैधानिक प्रश्न रहेको उल्लेख गरेको थियो।

यसैबीच, जबरा उमेरहदका कारण निलम्बित अवस्थामै सर्वोच्च अदालतबाट अवकाशमा गएका थिए। त्यसैले महाभियोग प्रक्रियाको अन्तिम राजनीतिक टुंगो नलाग्दै उनको प्रधानन्यायाधीशको कार्यकाल समाप्त भएको थियो।

जबराविरुद्ध दर्ता भएको महाभियोगसम्बन्धी विवाद भने त्यसपछि पनि कानुनी प्रक्रियामा रह्यो। हालै सर्वोच्च अदालतले महाभियोगसम्बन्धी रिटको औचित्य समाप्त भएको भन्दै खारेज गरेको विवरणसमेत सार्वजनिक भएको छ।

तर अहिले जबरा पक्राउ पर्नुको आधार भने महाभियोग प्रकरण हो भन्ने विवरण सार्वजनिक भएको छैन। प्रहरीले उनलाई उपत्यका अपराध अनुसन्धान कार्यालयमा परेको छुट्टै उजुरीका आधारमा पक्राउ गरेको बताइएको छ। उजुरीमा के आरोप लगाइएको हो र अनुसन्धान कुन कसुरअन्तर्गत अघि बढाइएको हो भन्ने विषय खुलेपछि मात्रै पक्राउको कानुनी आधार र घटनाको थप विवरण स्पष्ट हुनेछ।