राजविराज– शनिबार बिहान कोशी नदीले तीन लाख क्युसेकको सीमा पार गरेपछि कोशी ब्यारेजमा उच्च सतर्कता बढाइएको केही घण्टामै बहाव क्रमशः घट्न थालेको छ। बिहान ७ बजे ३ लाख १६ हजार ७९५ क्युसेक पुगेको बहाव दिउँसो २ बजेर १५ मिनेटमा घटेर २ लाख ९० हजार ३७० क्युसेकमा झरेको छ।

कोशीमा आएको यो उतारचढावले केही घण्टामै ब्यारेजमा खोलिएका ढोकाको संख्या पनि बदलिएको छ। बिहान बहाव बढिरहेको समयमा ५६ मध्ये ४३ ढोका खोलिएकोमा बहाव घट्न थालेपछि क्रमशः ढोका बन्द गरिँदै लगिएको छ। दिउँसो २ः१५ बजेको मापनअनुसार ३८ वटा ढोका खुला छन्।
शुक्रबार साँझ कोशी ब्यारेजमा २ लाख ८४ हजार ९९५ क्युसेक बहाव मापन गरिएको थियो। त्यसपछि रातभरि र शनिबार बिहान बहाव बढ्दै गएर बिहान ७ बजे ३ लाख १६ हजार ७९५ क्युसेक पुगेको थियो। उक्त समयमा नदीको बहाव ‘राइजिङ’ अवस्थामा थियो र ब्यारेजमा ४३ वटा ढोका खोलिएका थिए।

तर त्यसपछि कोशीको अवस्था क्रमशः बदलिएको देखिन्छ। बिहान ९ बजे बहाव ३ लाख ३ हजार ७९५ क्युसेकमा झरेपछि खुला ढोकाको संख्या पनि ४३ बाट घटाएर ४० मा पु¥याइएको थियो। जिल्ला प्रहरी कार्यालय सप्तरीका डीएसपी हेमराज घिमिरेका अनुसार बिहानदेखि नै नदीको बहाव घट्दो क्रममा रहेको थियो।

मध्याह्न १२ः१५ बजे पनि कोशीको बहाव ३ लाख ३ हजार ७९५ क्युसेक नै मापन भयो। त्यसबेला बहावको अवस्था ‘स्टेडी’ अर्थात् स्थिर थियो र ब्यारेजका ४० ढोका खुला थिए। यद्यपि नदीको अवस्था अझै ‘एक्स्ट्रिम डेंजर’ अर्थात् अत्यधिक जोखिमको तहमा रहेको मापन विवरणमा उल्लेख थियो।
एक घण्टापछि बहावमा थप गिरावट आयो। दिउँसो १ः१५ बजे २ लाख ९८ हजार २७५ क्युसेक मापन हुँदा बहाव ‘फलिङ’ अवस्थामा पुगिसकेको थियो। त्यसबेला खुला ढोकाको संख्या ३९ मा झारिएको थियो।

दिउँसो २ः१५ को पछिल्लो मापनमा कोशीको बहाव २ लाख ९० हजार ३७० क्युसेकमा झरेको छ। बहाव घट्दो अवस्थामा रहेकाले ब्यारेजका ३८ ढोका खुला राखिएका छन्। यससँगै बिहान ७ बजेको उच्चतम मापनभन्दा दिउँसो २ः१५ बजेसम्म कोशीमा २६ हजार ४२५ क्युसेक पानीको बहाव घटेको छ।

कोशी ब्यारेजमा बिहीबार साँझदेखि नै खतराको संकेतस्वरूप ‘रेड अलर्ट’ जारी छ। पहाडी क्षेत्रमा भएको वर्षाका कारण नदीमा पानीको मात्रा बढेपछि ब्यारेजमा निरन्तर निगरानी बढाइएको हो। कोशी नदीको बहाव बढ्दा सप्तरीसहित तल्लो तटीय क्षेत्रमा जोखिम बढ्ने भएकाले ब्यारेजका ढोका खोल्ने र घटाउने क्रमलाई विशेष महत्वका साथ हेरिन्छ।

शनिबार बिहान ३ लाख १६ हजार ७९५ क्युसेकसम्म पुगेको बहावपछि अहिले घट्दो अवस्थामा रहे पनि नदी अझै उच्च जोखिमको तहमा रहेको मापन विवरणले देखाउँछ। बिहानको बढ्दो बहावसँगै ४३ ढोका खोलिएको अवस्था र त्यसपछि बहाव घट्दै जाँदा ३८ ढोकामा सीमित गरिएको अवस्थाले कोशीको पानीको चाप केही घण्टामै कसरी बदलियो भन्ने देखाउँछ।

शुक्रबार साँझको २ लाख ८४ हजार ९९५ क्युसेकबाट शनिबार बिहान ३ लाख १६ हजार ७९५ क्युसेकसम्म पुगेको नदीको बहाव त्यसपछि भने क्रमशः ओरालो लागेको हो। अहिलेको मुख्य अवस्था भनेको बहाव घटिरहेको भए पनि जोखिमको तह पूर्ण रूपमा हटिसकेको छैन। त्यसैले ब्यारेज र तल्लो तटीय क्षेत्रमा नदीको बहाव, ढोकाको अवस्था र सम्भावित जोखिममाथि निरन्तर निगरानी आवश्यक रहेको अवस्था छ।