काठमाडौँ— विवादास्पद अडियो प्रकरणमा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का सांसद खगेन्द्र सुनारमाथि पार्टीको आन्तरिक छानबिन अघि बढेको छ। पार्टीको केन्द्रीय अनुशासन आयोगले सुनारलाई २४ घण्टाभित्र स्पष्टीकरण दिन पत्र पठाएको छ। यता सुनारले सार्वजनिक भएको अडियो आफ्नो नभएको दाबी गर्दै आफूलाई नियोजित रूपमा फसाउन खोजिएको बताएका छन्।

एक महिलासँगको भनिएको संवाद सार्वजनिक भएपछि सुनार विवादमा तानिएका हुन्। सञ्चारमाध्यममा प्रकाशित सामग्रीमा महिलामाथि अपशब्द प्रयोग गरिएको, धम्की दिइएको र रकम मागिएको आरोप उल्लेख छ। सार्वजनिक अडियोको प्रामाणिकता र त्यसमा सुनिएको आवाजको पहिचान भने स्वतन्त्र रूपमा पुष्टि हुन बाँकी छ।

आयोगका एक सदस्यका अनुसार सामाजिक सञ्जालमा सार्वजनिक भएको विषयमा सुनारसँग २४ घण्टाभित्र स्पष्टीकरण मागिएको हो। ती सदस्यका अनुसार सुनारको जवाफ प्राप्त भएपछि आयोगले बाँकी प्रक्रिया अघि बढाउनेछ।

विवाद चर्किएपछि रास्वपाका महामन्त्री विपिनकुमार आचार्यले मंगलबार विज्ञप्ति जारी गर्दै पार्टीको केन्द्रीय अनुशासन आयोगलाई तत्काल आन्तरिक छानबिन अघि बढाउन निर्देशन दिइएको जानकारी दिएका थिए। पार्टीले छानबिन निष्कर्षमा नपुग्दासम्म सुनारलाई सार्वजनिक पदको हैसियतमा कुनै पनि औपचारिक कार्यक्रममा सहभागी नहुन पनि निर्देशन दिएको छ।

विज्ञप्तिमा महिलाको मर्यादा र सम्मानमा आँच पु¥याउने कार्य, अनुचित दबाब, अवाञ्छित धम्की तथा शंकास्पद आर्थिक लेनदेनसम्बन्धी आरोपलाई गम्भीर र संवेदनशील रूपमा लिइएको उल्लेख छ। पार्टीले यस्ता विषयमा शून्य सहनशीलताको नीति रहेको जनाउँदै राज्यका सम्बन्धित निकायबाट पनि स्वतन्त्र, निष्पक्ष र तथ्यपरक अनुसन्धान हुनुपर्ने बताएको छ।

पार्टीको विज्ञप्ति सार्वजनिक भएपछि सुनारले मंगलबार बिहान सामाजिक सञ्जालमार्फत भिडियो सार्वजनिक गर्दै आफूमाथि लगाइएका आरोप अस्वीकार गरेका छन्। उनले सार्वजनिक भएको अडियो आफ्नो नभएको र कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई), आवाजको नक्कल वा अन्य प्रविधि प्रयोग गरेर आफूलाई फसाउने प्रयास भएको आशंका व्यक्त गरेका छन्।

उनको दाबीमा आफूले संसद्को सार्वजनिक लेखा समितिमा नेपाल प्रहरीभित्रको अनियमितता र भ्रष्टाचारबारे प्रश्न उठाएपछि निरन्तर निशाना बनाइएको हो। प्रहरीभित्रको भ्रष्टाचारविरुद्ध आवाज उठाएदेखि प्रहरी नेतृत्वबाट धम्कीसमेत आएको उनको आरोप छ।

सुनारले सार्वजनिक अडियोमा सुनिएको संवाद आफूले नबोलेको जिकिर गर्दै आफूमाथि लगाइएका आरोप झुटा भएको बताएका छन्। उनले सामाजिक सञ्जाल र सञ्चारमाध्यममार्फत आफ्नो चरित्रहत्या गर्ने प्रयास भइरहेको दाबी गरेका छन्।

यद्यपि अडियो एआईबाट बनाइएको भन्ने सुनारको दाबी पनि स्वतन्त्र प्राविधिक परीक्षणबाट पुष्टि हुन बाँकी छ। त्यसैगरी सार्वजनिक अडियोमा सुनिएको आवाज सुनारकै हो वा होइन भन्ने विषयको निष्कर्ष पनि आधिकारिक वा स्वतन्त्र परीक्षणबाट स्थापित भएको छैन।

सुनारले आफूमाथि उठेका प्रश्नको जवाफ दिन तयार रहेको बताएका छन्। पार्टी र राज्यका निकायबाट हुने सबै प्रकारका छानबिनमा सहयोग गर्ने उल्लेख गर्दै उनले गल्ती वा अपराध गरेको प्रमाणित भए पार्टीको केन्द्रीय समितिबाट निलम्बित हुन र सांसद पदबाट निलम्बनको प्रक्रिया सामना गर्नसमेत तयार रहेको बताएका छन्।

उनले आफू कानुन र नैतिकताविपरीतको काममा दोषी ठहरिए कानुनी सजाय भोग्न तयार रहेको पनि बताएका छन्। आफ्नो भनाइ सार्वजनिक गर्दै उनले अनुसन्धानबाट नभाग्ने र सत्यतथ्य बाहिर ल्याउन सहयोग गर्ने प्रतिबद्धता जनाएका छन्।

सुनार बाँके निर्वाचन क्षेत्र नम्बर ३ बाट प्रतिनिधिसभा सदस्यमा निर्वाचित भएका हुन्। उनले हाल आफू पार्टीको कामको सिलसिलामा दाङमा रहेको बताएका छन्। सुनारमाथि आरोप लागेपछि रास्वपाले आन्तरिक छानबिन सुरु गरेको छ भने अनुशासन आयोगले २४ घण्टे स्पष्टीकरण मागेको छ। अब आयोगले सुनारको जवाफका आधारमा थप प्रक्रिया अघि बढाउनेछ। पार्टीले राज्यका सम्बन्धित निकायबाट हुने अनुसन्धानमा सहयोग गर्ने प्रतिबद्धता पनि जनाएको छ।

यो प्रकरणमा मुख्यतः तीन विषय स्पष्ट हुन बाँकी छन—सार्वजनिक अडियोको प्रामाणिकता, त्यसमा सुनिएको आवाज र संवादको वास्तविक सन्दर्भ तथा महिलासँग सम्बन्धित आरोपको तथ्यगत अवस्था। सुनारले अडियो आफ्नो नभएको दाबी गरेका छन् भने सञ्चारमाध्यममा प्रकाशित सामग्रीमा उनीमाथि गम्भीर आरोप लगाइएको छ।

अहिलेसम्म सार्वजनिक विवरणका आधारमा आरोपलाई प्रमाणित कसुरका रूपमा प्रस्तुत गर्न मिल्दैन। निष्पक्ष छानबिन र आवश्यक प्राविधिक परीक्षणबाट मात्र अडियोको वास्तविकता तथा आरोपको सत्यतथ्यबारे निष्कर्षमा पुग्न सकिन्छ।