काठमाडौँ– भूकम्पले भवनहरू भत्काउँछ, सडकहरू चिरा पार्छ र सहरहरूलाई भग्नावशेषमा बदलिदिन्छ। तर कहिलेकाहीँ यस्ता प्राकृतिक विपत्तिहरूले मानव सम्बन्ध, त्याग र मातृत्वका यस्ता कथाहरू पनि जन्माउँछन्, जसले हजारौं मृत्युका समाचारबीच एउटा अनुहारलाई विश्वसामु अमर बनाइदिन्छ।

भेनेजुएलाको राजधानी कराकस आसपासको क्षेत्रमा आएको शक्तिशाली भूकम्पपछि हजारौं मानिस जीवन र मृत्युको संघर्षमा थिए। उद्धारकर्मीहरू भग्नावशेष पल्टाइरहेका थिए, अस्पतालहरू घाइतेहरूले भरिएका थिए र सयौं परिवार आफ्ना आफन्तको खोजीमा भौतारिइरहेका थिए। त्यही विनाशको बीचबाट एउटा यस्तो कथा बाहिर आयो, जसले सम्पूर्ण देशलाई भावुक बनाएको छ— दुई वर्षीया छोरीलाई जोगाउने क्रममा एक आमाले आफ्नो ज्यान गुमाएकी छिन्।

ती महिला थिइन् एन्ड्रिया। उनका पति हेक्तोर बेलो फुटबलसँग सम्बन्धित परिचित व्यक्तित्व हुन्। भूकम्पको शक्तिशाली झट्काले भवन भत्किन थालेपछि एन्ड्रियाले आफ्नो दुई वर्षीया छोरीलाई जोगाउन अन्तिम क्षणसम्म संघर्ष गरिन्। उद्धारपछि छोरी जीवित भेटिइन्, तर आमाले भने जीवन गुमाइसकेकी थिइन्।

शोकाकुल बेलोले सामाजिक सञ्जाल इन्स्टाग्राममार्फत सार्वजनिक गरेको भावुक सन्देशले लाखौं मानिसको मन छोएको छ। उनले आफ्नी पत्नीलाई ‘मेरो प्रिय प्रेम’ भनेर सम्बोधन गर्दै लेखेका छन्, ‘एक दिन म हाम्रो छोरीलाई तिमीले उसलाई कसरी बचायौ भन्ने कथा सुनाउनेछु। अन्तिम साससम्म पनि तिमीले उसलाई छोडेनौ।’

उनको अर्को सन्देश झन् मर्मस्पर्शी छ। ‘म कसरी मेरी छोरीलाई भन्नू कि तिमीले उसको जीवन बचायौ र म केही गर्न त्यहाँ हुन सकिनँ ? मलाई शक्ति देऊ।’ भूकम्पपछि बेलो कराकस पुगेका छन्। उनले आफ्नी छोरी र छोरीकी काकी सुरक्षित रहेको जानकारी दिएका छन्। दुवै अस्पतालमा उपचाररत छन्। ‘मेरी छोरी र उनकी काकी ठीक छन्। आज उनीहरू डिस्चार्ज हुँदैनन्, अस्पतालमै बस्नेछन्। यो अपार पीडाको समयमा साथ दिनु भएकोमा धन्यवाद,’ उनले सामाजिक सञ्जालमा लेखेका छन्।

स्थानीय फुटबल संस्था ‘कुमाना डे क्याम्पियोनेस’ ले पनि एन्ड्रियाको मृत्यु पुष्टि गरेको छ। संस्थाका अनुसार फुटबलर हेक्तोर बेलोकी जीवनसाथी भग्नावशेषमुनि मृत अवस्थामा फेला परेकी थिइन्। तर उनले बचाउन खोजेकी दुई वर्षीया छोरी भने जीवित भेटिइन्।

एन्ड्रियाको कथा अहिले भूकम्पको विनाशभन्दा पनि ठूलो मानवीय संवेदनाको प्रतीक बनेको छ। हजारौं सामाजिक सञ्जाल प्रयोगकर्ताले उनलाई ‘नायिका आमा’को संज्ञा दिएका छन्। तर यो कथा केवल एउटी आमाको बलिदानमा सीमित छैन। भेनेजुएलामा आएको शक्तिशाली भूकम्पले ठूलो मानवीय क्षति पु¥याएको छ।

प्रारम्भिक विवरणअनुसार कराकस नजिक केन्द्रबिन्दु भएर आएका दुई ठूला भूकम्पका कारण कम्तीमा ९२० जनाको मृत्यु भएको छ भने ३ हजारभन्दा बढी घाइते भएका छन्। उद्धार कार्य जारी रहेकाले मृतक संख्या अझै बढ्न सक्ने आशंका गरिएको छ।

भूकम्पपछि सयौं भवनहरू भत्किएका छन्। धेरै मानिस अझै बेपत्ता छन्। उद्धारकर्मीहरूले भग्नावशेष हटाउने र जीवित मानिस खोज्ने काम निरन्तर जारी राखेका छन्। यो विपत्तिले खेलकुद क्षेत्रलाई पनि गहिरो चोट पु¥याएको छ। भेनेजुएला फुटबल महासंघ र सम्बन्धित क्लबहरूले कम्तीमा दुई युवा फुटबल खेलाडीको मृत्यु पुष्टि गरेका छन्।

कराकस फुटबल क्लबका अनुसार अन्डर–१८ टोलीका खेलाडी रजान सिज्जा आफ्नो परिवारसँग ला ग्वाइरास्थित घरमा ज्यान गुमाएका छन्। त्यस्तै क्लब स्पोर्ट सान अगस्टिनले आफ्नो एकेडेमीका खेलाडी भिक्टर पलासियोसको मृत्यु भएको जनाएको छ।

भूकम्पको पीडाबाट प्रभावित हुनेहरूमा पूर्व मिस भेनेजुएला गिसेल रेजेस पनि परेकी छिन्। उनले आफ्नी आमाको मृत्यु भएको जानकारी सार्वजनिक गरेकी छिन्। रेजेसका अनुसार भूकम्पका कारण भवन पूर्ण रूपमा क्षतिग्रस्त भएको थियो। उनकी आमा भूकम्पको त्रास र तनावका कारण हृदयघातको शिकार भएकी थिइन्। घटनास्थलमा रहेकी नर्सले उद्धारपछि यो जानकारी परिवारलाई दिएको बताइएको छ।

प्राकृतिक विपत्तिका समाचारहरू प्रायः संख्या र तथ्यांकमा सीमित हुन्छन— कति मानिस मरे, कति घाइते भए, कति भवन भत्किए। तर भेनेजुएलाको यो भूकम्पले एउटा फरक सन्देश पनि दिएको छ। विनाशको बीचमा पनि केही कथाहरू यस्ता हुन्छन्, जसले मानवताको सबैभन्दा उज्यालो पक्ष देखाउँछन्।

एन्ड्रियाको नाम सायद इतिहासका ठूला राजनीतिक वा सैनिक पात्रहरूको सूचीमा नआउला। तर आफ्नी छोरीको जीवन बचाउन आफ्नै जीवन अर्पण गर्ने उनको निर्णयले उनलाई हजारौं मानिसको स्मृतिमा अमर बनाएको छ।

कराकसका भग्नावशेषहरू एक दिन हट्नेछन्, भत्किएका भवनहरू फेरि बन्नेछन् र भूकम्पको पीडा समयसँगै कम हुँदै जानेछ। तर एक आमाले अन्तिम क्षणसम्म आफ्नो सन्तानलाई काखबाट छुट्न नदिएको कथा भने भेनेजुएलाको यो त्रासदीसँगै धेरै वर्षसम्म सम्झिइरहनेछ।