मोरङ– परिवारले मृत्यु भएको ठानेर काजकिरिया गरिसकेका एक पुरुष करिब ६ महिनापछि जिउँदै घर फर्किएका छन्। सवारी दुर्घटनामा मृत्यु भएको ठानेर शव बुझी अन्त्येष्टिसमेत गरिसकेको परिवारले ती पुरुषलाई अचानक घरको ढोकामा देखेपछि आश्चर्यमा परेको छ। मोरङको लेटाङमा भएको यो घटनाले मृत्यु पुष्टि गर्ने प्रक्रिया र शवको पहिचानसम्बन्धी प्रश्नसमेत उठाएको छ।

परिवारका अनुसार ती पुरुष गत माघदेखि सम्पर्कविहीन थिए। पछि सुनसरीको चकरघट्टिमा भएको सवारी दुर्घटनामा उनको मृत्यु भएको खबर परिवारसम्म पुगेको थियो। दुर्घटनामा मृत्यु भएका व्यक्तिको अनुहार र शारीरिक बनावट घरबाट हराएका पुरुषसँग मिल्दोजुल्दो देखिएपछि परिवारले शव आफ्नै सदस्यको भएको ठानेको थियो।

त्यसपछि परिवारले गत जेठमा शव बुझेर धार्मिक तथा सामाजिक परम्पराअनुसार अन्त्येष्टि गरेको थियो। चिसाङ खोलामा दाहसंस्कार गरियो भने मृत्यु संस्कारअनुसार काजकिरियासमेत सम्पन्न भयो। परिवारका लागि उनी अब यो संसारमा थिएनन्। तर करिब ६ महिनापछि उनी आफैँ घर फर्किएपछि परिवारले विश्वास गर्नै कठिन हुने अवस्था सिर्जना भयो।

परिवारका अनुसार घर फर्किएका ती पुरुष करिब ३७ वर्षका छन्। उनले घर छाडेपछि भारतको आसाम क्षेत्रमा रहेको र त्यहीँबाट फर्किएको बताएका छन्। उनी किन घरबाट निस्किएका थिए, यति लामो समयसम्म परिवारसँग सम्पर्कमा किन आएनन् र दुर्घटनामा मृत्यु भएका व्यक्तिको शवलाई परिवारले कसरी उनको शव ठान्यो भन्ने विषयमा भने विस्तृत विवरण सार्वजनिक भएको छैन।

ती पुरुषको परिचय तत्काल सार्वजनिक नगरिएको परिवारनिकट स्रोतले जनाएको छ। परिवारको आग्रहमा उनको नाम तथा अन्य पहिचान खुल्ने विवरण गोप्य राखिएको बताइएको छ। घर फर्किएपछि परिवारले उनलाई तत्काल घरभित्र्याउने क्रममा धार्मिक परम्पराअनुसारका कर्मसमेत गरेको छ।

परिवारका अनुसार सोमबार राति जन्म, न्वारान तथा व्रतबन्धसम्बन्धी विधि पूरा गरेर उनलाई घरभित्र्याइएको हो। मृत्यु भएको ठानेर अन्त्येष्टि र काजकिरिया गरिसकेको व्यक्तिलाई फेरि जीवित अवस्थामा स्वागत गर्नुपरेपछि परिवार र आफन्तका लागि यो असाधारण अनुभव बनेको छ।

घटनाको सबैभन्दा गम्भीर पक्ष भनेको दुर्घटनामा मृत्यु भएका व्यक्तिको शव पहिचानमा भएको सम्भावित त्रुटि हो। अनुहार र शारीरिक बनावट मिल्दोजुल्दो देखिएकै आधारमा परिवारले शव बुझेर अन्त्येष्टि गरेको बताइएको छ। तर शवको पहिचान कसरी पुष्टि गरिएको थियो, प्रहरी वा सम्बन्धित निकायले औपचारिक रूपमा पहिचान गराएका थिए कि थिएनन् र मृतकको परिचय पुष्टि गर्न अन्य प्रमाण प्रयोग गरिएको थियो कि थिएन भन्नेबारे स्पष्ट विवरण उपलब्ध छैन।

यदि दुर्घटनामा मृत्यु भएका व्यक्तिको पहिचान गलत भएको हो भने वास्तविक मृतकको परिवारले अझै पनि आफ्नो सदस्यको अवस्थाबारे अनिश्चितता भोगिरहेको हुन सक्छ। त्यसैले यो घटना एउटा परिवारको आश्चर्यमा मात्र सीमित छैन, दुर्घटनामा मृत्यु भएका व्यक्तिको पहिचान र शव हस्तान्तरण प्रक्रियाबारे पनि प्रश्न उठाउँछ।

यद्यपि उपलब्ध विवरणका आधारमा शव पहिचानमा कसको कमजोरी थियो वा कुनै निकायबाट लापरबाही भएको थियो भन्ने निष्कर्ष निकाल्न सकिँदैन। त्यसका लागि दुर्घटनासम्बन्धी प्रहरी अभिलेख, शवको पहिचान प्रक्रिया र परिवारलाई शव हस्तान्तरण गर्दाको विवरण आवश्यक हुन्छ।

करिब ६ महिनासम्म परिवारले मृत ठानेर सम्झिरहेको व्यक्ति जिउँदै फर्किएपछि अहिले लेटाङमा घटनाबारे चासो बढेको छ। एकातिर परिवारले गुमाइसकेको ठानेको सदस्यलाई फेरि पाएको छ, अर्कोतिर चिसाङ खोलामा अन्त्येष्टि गरिएको शव वास्तवमा कसको थियो भन्ने प्रश्न अनुत्तरित छ।

मृत्युको खबरले शोकमा डुबेको परिवारका लागि यो फर्काइ अप्रत्याशित खुसीको क्षण बनेको छ। तर घटनाको वास्तविकता स्पष्ट हुन दुर्घटनामा मृत्यु भएका व्यक्तिको पहिचानदेखि शव बुझाउने प्रक्रियासम्मका विवरण सार्वजनिक हुनु आवश्यक देखिन्छ।