राजविराज— उदयपुरको बेलका नगरपालिका–८ दिवाजोरमा ठूलो परिमाणमा गाँजा बोकेको ट्रक नियन्त्रणमा लिइयो। सुरक्षा निकायका उच्च अधिकारीसम्म करिब १३ टन गाँजा ओसारपसार भइरहेको सूचना पुगेको थियो। सुरक्षाकर्मीले ट्रक पनि फेला पारे। तर चालक र ट्रकलाई स्कर्टिङ गरिरहेका व्यक्तिहरू भने फरार भए। त्यसपछि सार्वजनिक गरिएको बरामद परिमाणले अर्को प्रश्न जन्मायो—स्रोतले दाबी गरेको करिब १३ टन गाँजामध्ये ७ हजार ८२६ किलो ८०० ग्राम मात्रै कसरी बरामद भयो ?

कात्तिक १५ गते साँझ करिब साढे ४ बजे बेलका–८ दिवाजोरमा गाँजा बोकेको १२ चक्के ट्रक सुरक्षाकर्मीको नियन्त्रणमा परेको थियो। प्रदेश १–०२–००२ ख ०२०६ नम्बरको उक्त ट्रकमा ठूलो परिमाणमा गाँजा रहेको सूचना सुरक्षा निकायका उच्च अधिकारीसम्म पुगिसकेको थियो।

तर ट्रक नियन्त्रणमा परेको भोलिपल्ट कात्तिक १६ गते दिउँसोसम्म पनि आधिकारिक विवरण सार्वजनिक भएन। सोधखोज सुरु भएपछि मात्रै सशस्त्र प्रहरी बलले विज्ञप्ति जारी गर्दै ट्रकबाट ७ हजार ८२६ किलो ८०० ग्राम अर्थात् करिब ७.८ टन गाँजा बरामद भएको जानकारी दियो।

सशस्त्र प्रहरीका अनुसार ट्रकमा २४६ वटा प्लास्टिकका बोरामा लुकाइछिपाइ गाँजा राखिएको थियो। विशेष सूचनाका आधारमा सशस्त्र प्रहरी बलको इन्टेलिजेन्स ब्युरो, नं. ४ गण सुनसरी र नं. ५ गण उदयपुरको संयुक्त टोलीले मैनामैनी–कोशीपुल भित्री सडकखण्डमा जाँच गर्दा गाँजा फेला पारेको थियो। ट्रकसहित गाँजा आवश्यक कारबाहीका लागि नेपाल प्रहरीलाई बुझाउने प्रक्रिया अघि बढाइएको सशस्त्रले जनाएको छ।

तर स्रोतले ट्रकमा करिब १३ हजार किलो गाँजा रहेको दाबी गरेको छ। सशस्त्र प्रहरीले सार्वजनिक गरेको परिमाण र स्रोतको दाबीबीच झन्डै पाँच टनको अन्तर छ। यति ठूलो परिमाणको गाँजा ओसारपसार भइरहेको पूर्वसूचना, ट्रक नियन्त्रणमा परेको घटनाक्रम र बरामद विवरण सार्वजनिक हुन लागेको समयलाई लिएर प्रश्न उठेका छन्।

पूर्वसूचना उच्च अधिकारीसम्म, तर तस्कर कसरी उम्किए ?
स्रोतका अनुसार गाँजा ओसारपसार भइरहेको सूचना सशस्त्र प्रहरी बल कोशी प्रदेशका डीआईजी मनिष थापा र कोशी प्रदेश प्रहरी कार्यालयका डीआईजी शेखर खनालसम्म पुगेको थियो।

नेपाल प्रहरीका डीआईजी खनालले पनि गाँजा ओसारपसारको सूचना प्राप्त भएको र प्रहरी टोली परिचालन गरिएको पुष्टि गरेका छन्। ‘सूचना मलाई पनि आएको थियो, हामीले पनि टोली खटाएका थियौँ। तर सशस्त्र प्रहरीको टोलीले ट्रक नियन्त्रणमा लियो,’ उनले भने।

तर पूर्वसूचना हुँदाहुँदै नेपाल प्रहरीको टोलीले कस्तो तयारी गरेको थियो, ट्रक नियन्त्रणमा परेपछि दुवै सुरक्षा निकायबीच कसरी समन्वय भयो र चालक तथा स्कर्टिङमा संलग्न व्यक्तिहरूलाई पक्राउ गर्न किन सकिएन भन्नेबारे उनले विस्तृत जानकारी दिएका छैनन्।

स्रोतका अनुसार सशस्त्र प्रहरीको रामपुर बेस क्याम्पबाट खटिएको टोलीले कोशीपारिको सडकखण्डमा चेकिङ राखेको थियो। गाँजा बोकेको ट्रकलाई केही व्यक्तिले मोटरसाइकलबाट स्कर्टिङ गरिरहेका थिए। सुरक्षाकर्मीको चेकिङ देखेपछि ट्रक फर्काउने प्रयास गरिएको र त्यही क्रममा प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएको स्रोतको भनाइ छ।

तर ट्रकका चालक र मोटरसाइकलबाट स्कर्टिङ गर्ने व्यक्तिहरू भने भाग्न सफल भए। ठूलो परिमाणको गाँजा बोकेको ट्रक पूर्वसूचनाका आधारमा नियन्त्रणमा पर्दा पनि त्यससँग जोडिएका मुख्य व्यक्तिहरू पक्राउ नपर्नुले सुरक्षा व्यवस्थापन र सूचनाका आधारमा गरिएको कारबाहीमाथि प्रश्न उठाएको छ।

ट्रक ल्याउन ढिलाइः डीआईजी र इन्स्पेक्टरका फरकफरक जवाफ
यो प्रकरणमा ट्रक नियन्त्रणमा लिइएको समय र त्यसलाई सम्बन्धित प्रहरी कार्यालयसम्म ल्याउन लागेको समयावधिबारे सुरक्षा अधिकारीहरूका भनाइसमेत बाझिएका छन्।

कात्तिक १६ गते बिहान ११ बजे सशस्त्र प्रहरीका कोशी प्रदेश प्रमुख डीआईजी मनिष थापालाई सम्पर्क गर्दा उनले ट्रक ल्याउने काम भइरहेको बताएका थिए। उनका अनुसार कात्तिक १५ गते साँझ ५ बजेर २२ मिनेटमा नियन्त्रणमा लिइएको ट्रक बाटोमा हिलोमा फसेका कारण ल्याउन ढिलाइ भएको थियो।

तर इलाका प्रहरी कार्यालय रामपुरका इन्स्पेक्टर अश्मिन दोलाङले भने बाटो साँघुरो भएका कारण ट्रक ल्याउन समस्या भएको बताएका छन्। उनका अनुसार साँघुरो बाटोमा ट्रक छाडेर चालक फरार भएको थियो। पछि बिहान स्काभेटर प्रयोग गरेर मात्रै ट्रक निकालिएको थियो।

एउटै घटनामा सशस्त्रका प्रदेश प्रमुखले ट्रक हिलोमा फसेको बताएका छन् भने नेपाल प्रहरीका इन्स्पेक्टरले बाटो साँघुरो भएका कारण स्काभेटर प्रयोग गर्नुपरेको बताएका छन्। ट्रक किन र कहाँ रोकियो भन्ने विषयमा दुई अधिकारीका जवाफ मेल खाँदैनन्।

दिवाजोर क्षेत्रदेखि सशस्त्र प्रहरीको रामपुर बेस क्याम्पसम्मको दूरी सामान्यतया बढीमा दुई घण्टाको रहेको बताइएको छ। तर साँझ नियन्त्रणमा लिइएको ट्रक भोलिपल्ट बिहान मात्रै इलाका प्रहरी कार्यालय बेलकामा ल्याइएको थियो।

ट्रक कहाँ अड्किएको थियो, स्काभेटर कुन समयमा प्रयोग गरियो, घटनास्थल मुचुल्का कहिले उठाइयो र कसको रोहबरमा गाँजाको परिमाण यकिन गरियो भन्ने विवरण सार्वजनिक भएको छैन। यी विवरणले ट्रक नियन्त्रणमा लिएपछिको वास्तविक घटनाक्रम स्पष्ट पार्न सक्छन्।

करिब पाँच टन गाँजाको अन्तर कसरी आयो ?
यस प्रकरणको सबैभन्दा गम्भीर प्रश्न बरामद गाँजाको परिमाणमा देखिएको अन्तर हो। स्रोतको जानकारीअनुसार अशोक लेल्यान्डको १२ चक्के ट्रकमा करिब १३ हजार किलो गाँजा लोड गरिएको थियो। तर सशस्त्र प्रहरीले सार्वजनिक गरेको परिमाण ७ हजार ८२६ किलो ८०० ग्राम मात्रै छ।

स्रोतको दाबी सही हो भने करिब पाँच हजार किलो गाँजाको हिसाब खोज्नुपर्ने हुन्छ। तर स्रोतले दाबी गरेको परिमाण र सशस्त्र प्रहरीले सार्वजनिक गरेको परिमाणबीचको अन्तर मात्रैका आधारमा गाँजा गायब पारिएको वा बरामद विवरणमा हेरफेर भएको निष्कर्ष निकाल्न सकिँदैन। त्यसका लागि ट्रक नियन्त्रणमा लिँदाको अवस्था, बरामद गाँजाको तौल, मुचुल्का, बोराको संख्या र प्रहरीलाई बुझाउँदाको अभिलेख परीक्षण आवश्यक हुन्छ।

सशस्त्र प्रहरीले २४६ वटा बोरामा ७ हजार ८२६ किलो ८०० ग्राम गाँजा रहेको जनाएको छ। तर ट्रकमा लोड गरिएको गाँजाको प्रारम्भिक परिमाण कसरी आकलन गरिएको थियो र स्रोतले दाबी गरेको करिब १३ टनको आधार के हो भन्ने विषय स्पष्ट हुन सकेको छैन।

ट्रक नियन्त्रणमा परेको रात आधिकारिक विवरण सार्वजनिक नहुनु, भोलिपल्ट मात्रै बरामद परिमाण सार्वजनिक हुनु र अधिकारीहरूका भनाइसमेत बाझिनुले घटनाको पारदर्शितामाथि प्रश्न उठाएको छ।

सीमापार तस्करीको ट्रान्जिटमा गाँजा
स्रोतका अनुसार पहाडी जिल्लाबाट संकलन गरिएको गाँजा उदयपुर, सप्तरी र सिरहाका विभिन्न स्थानलाई ट्रान्जिट बनाएर भारततर्फ तस्करी हुने गरेको छ। यसरी ठूलो परिमाणमा गाँजा ओसारपसार गर्न ट्रक प्रयोग गरिएको घटनाले तस्करीको सञ्जाल र त्यसमा संलग्न व्यक्तिहरूको पहिचान आवश्यक बनाएको छ।

यस प्रकरणमा ट्रक नियन्त्रणमा परे पनि चालक र स्कर्टिङमा संलग्न व्यक्तिहरू फरार छन्। गाँजा कहाँबाट ल्याइएको थियो, कहाँ पुर्‍याउने योजना थियो, ट्रक कसको नाममा दर्ता छ र तस्करीमा संलग्न अन्य व्यक्तिहरू को–को हुन् भन्ने विवरण सार्वजनिक भएको छैन।

पूर्वसूचना पाएर दुई सुरक्षा निकायले टोली परिचालन गरेको अवस्थामा मुख्य अभियुक्तहरू उम्कनु, ट्रक कार्यालयसम्म ल्याउन ढिलाइ हुनु र बरामद परिमाणमा ठूलो अन्तर देखिनुले सामान्य बरामदीको विवरणभन्दा गम्भीर अनुसन्धान आवश्यक देखिएको छ।

अब अनुसन्धानले कम्तीमा तीन विषय स्पष्ट पार्नुपर्नेछ—ट्रकमा वास्तवमै कति गाँजा थियो, नियन्त्रणमा लिइएपछि तौल तथा मुचुल्काको प्रक्रिया कसरी पूरा भयो र चालक तथा स्कर्टिङमा संलग्न व्यक्तिहरू कसरी फरार भए ? यी प्रश्नको जवाफ आधिकारिक अभिलेख र निष्पक्ष अनुसन्धानबाट मात्रै आउन सक्छ।

करिब १३ टन गाँजाको सूचना पाएर परिचालित सुरक्षा टोलीले ७.८ टन मात्रै बरामद गरेको हो भने बाँकी परिमाणको वास्तविकता के हो ? अथवा प्रारम्भिक सूचनामै परिमाण फरक थियो ? यो प्रकरणमा सशस्त्र प्रहरी र नेपाल प्रहरीले सार्वजनिक गर्ने आधिकारिक विवरणले नै आशंकाको निरूपण गर्नुपर्नेछ।