काठमाडौँ– ठेलागाडामा सामान बेचेर परिवारको गुजारा चलाउँदै आएका व्यापारीमाथि गरिएको दुर्व्यवहारसम्बन्धी पुरानो भिडियो सार्वजनिक भएपछि राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (राप्रपा) का सांसद ज्ञानेन्द्र शाही र राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) की सांसद आशिका तामाङबीच सामाजिक सञ्जालमा आरोप–प्रत्यारोप सुरु भएको छ।

गरिब तथा श्रमजीवीको रोजीरोटी खोस्ने धम्की नदिन चेतावनी दिँदै शाहीले प्रश्न उठाएपछि तामाङले उक्त भिडियो आफू सांसद बन्नुभन्दा ११ महिनाअघिको भएको भन्दै प्रतिवाद गरेकी छिन्। राप्रपा सांसद शाहीले सामाजिक सञ्जालमार्फत ठेलागाडामा सामान बेचेर जीविकोपार्जन गर्ने सर्वसाधारणलाई महानगरको धाकधम्की देखाएर सामान फालिदिने चेतावनी दिनु गलत भएको टिप्पणी गरेका छन्।

उनले दसैं–तिहारजस्ता चाडपर्वको समयमा ठेलागाडामा सामान बेच्ने व्यक्तिले दिनभर कमाएको पैसाबाट साँझ परिवारको पेट पाल्नुपर्ने यथार्थलाई बुझ्नुपर्ने बताएका छन्। ‘एकजना माननीय सांसदज्यूले ठेलागाडामा सामान बोकेर जीविकोपार्जन गरिरहेका व्यक्तिहरूलाई महानगरको धाकधम्की दिँदै तेरो सामान फालिदिन्छु भनिरहेको देखियो,’ शाहीले लेखेका छन्, ‘माननीयज्यू, सबैको जीवन तपाईंको जस्तो सहज र सुखी हुँदैन। दसैं–तिहारको यो बेला ठेलागाडामा सामान बेच्ने मानिसले दिनभर कमाएको पैसाबाट साँझ परिवारको पेट भर्नुपर्छ।’

ठेलागाडा कसैका लागि व्यापार गर्ने सामान्य साधन मात्रै नभई परिवार पाल्ने अन्तिम सहारा हुन सक्ने उनको भनाइ छ। शाहीले महानगरको व्यवस्थापन र नियम कार्यान्वयन आवश्यक भए पनि त्यसका नाममा गरिब तथा निमुखा नागरिकको रोजीरोटी खोस्न नहुने बताएका छन्।

‘कसैका लागि त्यही ठेलागाडा परिवार पाल्ने अन्तिम सहारा हो। यो देश सिर्फ अरबपति, खरबपति र एनजीओ/आईएनजीओमा काम गर्नेहरूको मात्र होइन। यो देश गरिब, मजदुर, किसान र निमुखा जनताको पनि हो,’ शाहीले आफ्नो टिप्पणीमा उल्लेख गरेका छन्।

शाहीको यो टिप्पणीपछि रास्वपा सांसद तामाङले सामाजिक सञ्जालबाटै जवाफ फर्काएकी छिन्। उनले अहिले आलोचनाको विषय बनाइएको भिडियो आफू सांसद बन्नुभन्दा ठ्याक्कै ११ महिनाअघिको भएको स्पष्ट पारेकी छिन्। त्यतिबेला आफू कुनै राजनीतिक दलमा आबद्ध नभएको र सामान्य नागरिकका रूपमा गलत कामविरुद्ध आवाज उठाउँदै आएको उनको दाबी छ।

‘आजभन्दा ठ्याक्कै ११ महिनापहिले म एक साधारण नागरिक मात्र थिएँ। न कुनै पार्टीको झोले, न कार्यकर्ता,’ तामाङले लेखेकी छिन्, ‘गलत गर्नेविरुद्ध म खुलेरै प्रश्न गर्थेँ र भिडियो पोस्ट गर्थेँ। त्यतिबेला धेरैजसोले “आशिकाले ठीक गरी” भन्दै समर्थन गर्नुभयो, तर आज त्यही पुरानो भिडियो काटेर आलोचना गर्न थालिएको छ।’

उनले आफूले विगतमा गरेका गतिविधिलाई अहिलेको राजनीतिक भूमिकासँग जोडेर आलोचना गरिएको भन्दै असन्तुष्टि जनाएकी छिन्। पुरानो भिडियोको सन्दर्भ र त्यसबेलाको आफ्नो हैसियत नहेरी अहिलेको अवस्थामा राजनीतिक रूपमा व्याख्या गर्न खोजिएको उनको भनाइ छ।

तामाङले केही सांसदहरू खातापाताको हिसाब खोज्दै ‘सीए’ जस्तो बन्न थालेको टिप्पणीसमेत गरेकी छिन्। आफू व्यक्तिगत स्वार्थ पूरा गर्न राजनीतिमा नआएको दाबी गर्दै उनले विगतका आफ्ना भिडियोहरूलाई टुक्रा–टुक्रा पारेर सार्वजनिक गर्नुको सट्टा सबै एकैपटक सार्वजनिक गर्न चुनौती दिएकी छिन्।

आफ्नो विगतको कामप्रति जनताले समर्थन जनाएको प्रमाणका रूपमा उनले सामाजिक सञ्जालमा प्राप्त प्रतिक्रियाका स्क्रिनसट र पुराना भिडियोका लिंकसमेत सार्वजनिक गरेकी छिन्। यसमार्फत आफूले त्यतिबेला उठाएका विषयमा सर्वसाधारणको समर्थन रहेको देखाउन खोजेकी छिन्।

यसरी ठेलागाडा व्यापारीसँग जोडिएको एउटा पुरानो भिडियो अहिले दुई सांसदबीचको सार्वजनिक विवादको विषय बनेको छ। शाहीले गरिब तथा श्रमजीवीको रोजीरोटी र सम्मानको सवाल उठाएका छन् भने तामाङले आफू सांसद हुनुअघिको नागरिक भूमिकालाई अहिलेको राजनीतिक आलोचनासँग जोडिएको भन्दै प्रतिवाद गरेकी छिन्।

तर यो विवादले एउटा महत्वपूर्ण प्रश्न पनि उठाएको छ—सहरको व्यवस्थापन र सडक व्यापार नियमन गर्दा श्रम गरेर जीविकोपार्जन गर्ने नागरिकको अधिकार, सम्मान र वैकल्पिक व्यवस्थापनलाई कसरी सुनिश्चित गर्ने ? सार्वजनिक स्थान व्यवस्थित बनाउने जिम्मेवारी राज्यको भए पनि त्यसको कार्यान्वयन गरिब नागरिकको रोजीरोटी र मानवीय सम्मानमाथि प्रहार नगरी हुनुपर्ने विषय फेरि बहसमा आएको छ।