१०६औँ मिनेटमा फेरान टोरेसको विश्वविजयी प्रहारः मेस्सीको सपना चकनाचुर, १६ वर्षपछि स्पेन फेरि ‘फुटबल सम्राट’
शीर्ष खबर 
काठमाडौँ– विश्व फुटबलका दुई महाशक्तिबीच भएको फाइनल केवल एउटा खेल थिएन, त्यो दुई फरक फुटबल दर्शन, दुई पुस्ता र दुई सपनाबीचको अन्तिम संघर्ष थियो। एकातिर लगातार दोस्रो विश्वकप जितेर इतिहास दोहोर्याउने लक्ष्य बोकेको अर्जेन्टिना थियो भने अर्कोतिर युरोपियन च्याम्पियन बनेपछि विश्व फुटबलमा नयाँ युगको घोषणा गर्न खोजिरहेको स्पेन।
१२० मिनेटको कठोर संघर्षपछि अन्ततः एउटा क्षणले सबै कुरा बदलिदियो। अतिरिक्त समयको १०६औँ मिनेटमा फेरान टोरेसको खुट्टाबाट निस्किएको शक्तिशाली प्रहारले अर्जेन्टिनाको जाल च्यात्यो र स्पेनलाई १६ वर्षपछि पुनः विश्व फुटबलको सर्वोच्च सिंहासनमा पुर्यायो।
अमेरिकाको न्यु जर्सीस्थित मेटलाइफ स्टेडियममा भएको फिफा विश्वकप २०२६ को फाइनलमा साविक विजेता अर्जेन्टिनालाई १–० ले पराजित गर्दै स्पेनले दोस्रो पटक विश्वकप उपाधि जितेको हो। सन् २०१० मा दक्षिण अफ्रिकामा आन्द्रेस इनिएस्टाको ऐतिहासिक गोलबाट पहिलोपटक विश्वविजेता बनेको स्पेनले यसपटक पनि अतिरिक्त समयकै गोलमार्फत इतिहास दोहोर्यायो।
फाइनलको कथा स्कोरलाइनले देखाएभन्दा धेरै फरक थियो। खेलको सुरुदेखि अन्त्यसम्म स्पेनले बल नियन्त्रण, पासिङ, सिर्जनशीलता र आक्रमणमा पूर्ण प्रभुत्व जमाएको थियो। स्पेनले खेलभरि करिब ६८ प्रतिशत बल आफ्नो नियन्त्रणमा राख्दै २० पटक प्रहार गर्यो। अर्जेन्टिनाले भने निर्धारित समयभरि गोलको फ्रेमभित्र एउटै पनि प्रभावकारी प्रहार गर्न सकेन।
लियोनल मेस्सी नेतृत्वको अर्जेन्टिना सुरुदेखि नै रक्षात्मक योजनामा देखियो। कतार २०२२ को विश्वकप, कोपा अमेरिका २०२१ र २०२४ जितेर लगातार उपाधिको लयमा रहेको टोली फाइनलमा आफ्नो परिचित आक्रामक शैलीभन्दा फरक देखियो। स्पेनको मिडफिल्ड नियन्त्रण र उच्च प्रेसिङका कारण अर्जेन्टिनाका खेलाडीहरूले खेल निर्माण गर्ने अवसर नै पाएनन्।
स्पेनले पहिलो हाफमै गोल गर्ने केही उत्कृष्ट अवसर सिर्जना गरेको थियो। रोड्री, निको विलियम्स, लामिन यामाल र डानी ओल्मोको संयोजनले अर्जेन्टिनी रक्षापंक्तिलाई लगातार दबाबमा राख्यो। तर गोलकिपर एमिलियानो मार्टिनेजले एकपछि अर्को उत्कृष्ट बचाउ गर्दै टोलीलाई खेलमा जीवित राखे।
खेलको सबैभन्दा ठूलो मोड इन्जुरी समयअघि आयो। अर्जेन्टिनाका मिडफिल्डर एन्जो फर्नान्डेजले स्पेनका युवा डिफेन्डर पाउ कुबार्सीमाथि गरेको कडा ट्याकलपछि रेफ्री स्लाभ्को भिन्चिचले दोस्रो पहेँलो कार्ड देखाउँदै मैदानबाट बाहिर पठाए। त्यसपछि अर्जेन्टिना १० खेलाडीमा सीमित भयो।
संख्यात्मक रूपमा कमजोर बनेको अर्जेन्टिनामाथि स्पेनको दबाब झन् बढ्दै गयो। अतिरिक्त समयको दोस्रो हाफ सुरु भएको केवल ३७ सेकेन्डमै खेलको निर्णायक क्षण आयो। पेड्रो पोरोले दायाँ किनाराबाट दिएको उत्कृष्ट क्रसलाई निको विलियम्सले हेडमार्फत फेरान टोरेसतर्फ मिलाइदिए। वैकल्पिक खेलाडीका रूपमा मैदान छिरेका टोरेसले कुनै गल्ती नगरी शक्तिशाली हाफ–भली प्रहार गर्दै मार्टिनेजलाई निरुपाय बनाए।
प्रतियोगिताभर गोलविहीन रहेका टोरेसका लागि त्यो पहिलो गोल थियो। तर त्यही एक गोलले उनलाई स्पेनको नयाँ राष्ट्रिय नायक बनायो। यो जितसँगै स्पेनले केवल दोस्रो विश्वकप मात्र जितेन, विश्व फुटबलमा नयाँ कीर्तिमानहरूको श्रृंखला पनि रच्यो। स्पेन युरो २०२४ र विश्वकप २०२६ लगातार जित्ने इतिहास दोहोर्याउने पहिलो राष्ट्र बन्यो। त्यस्तै एउटै विश्वकपमा केवल एक गोल मात्र व्यहोर्दै उपाधि जित्ने पहिलो टोलीको कीर्तिमान पनि स्पेनकै नाममा दर्ज भयो।
प्रशिक्षक लुइस डे ला फुएन्टेका लागि यो सफलता व्यक्तिगत रूपमा पनि ऐतिहासिक रह्यो। ६५ वर्षको उमेरमा उनले विश्वकप जिताउने सबैभन्दा पाका प्रशिक्षकको कीर्तिमान बनाए। युवा प्रतिभा र अनुभवी खेलाडीबीच सन्तुलन कायम गर्दै उनले स्पेनलाई युरोपियन च्याम्पियनबाट विश्व च्याम्पियन बनाउने अभियान पूरा गरे।
विश्वकपको समापनसँगै व्यक्तिगत पुरस्कारहरूमा पनि स्पेनकै वर्चस्व देखियो। कप्तान रोड्री प्रतियोगिताकै सर्वोत्कृष्ट खेलाडी घोषित हुँदै ‘गोल्डेन बल’ विजेता बने। क्लब फुटबलमा च्याम्पियन्स लिग, युरो कप र विभिन्न घरेलु उपाधि जितिसकेका रोड्रीले अब विश्वकपको उत्कृष्ट खेलाडीको सम्मान पनि आफ्नो करिअरमा थपेका छन्।
स्पेनका गोलकिपर उनाई सिमोनले ‘गोल्डेन ग्लोभ’ जिते। उनले प्रतियोगिताभर केवल एक गोल मात्र व्यहोर्दै सात क्लिन सिट कायम गरेका थिए। १९ वर्षीय डिफेन्डर पाउ कुबार्सी उत्कृष्ट युवा खेलाडी घोषित भए। फाइनलमा उनले मेस्सीलाई नियन्त्रणमा राख्दै आफ्नो प्रतिभाको अर्को प्रमाण दिएका थिए।
यता गोल्डेन बुटको प्रतिस्पर्धामा फ्रान्सका कप्तान किलियन एम्बाप्पे सबैभन्दा अगाडि रहे। आठ खेलमा १० गोल गरेका एम्बाप्पे लगातार दोस्रो विश्वकपमा सर्वाधिक गोलकर्ता बन्दै इतिहास रचे। कतार २०२२ मा आठ गोलसहित गोल्डेन बुट जितेका उनले यसपटक पनि त्यही उपलब्धि दोहो¥याए।
एम्बाप्पे विश्वकप इतिहासमा लगातार दुई संस्करणमा गोल्डेन बुट जित्ने पहिलो खेलाडी बनेका छन्। उनले विश्वकपमा आफ्नो कुल गोल संख्या २२ पुर्याउँदै लियोनल मेस्सीको रेकर्डसमेत उछिनेका छन्। सन् १९७० मा गर्ड मुलरपछि एउटै विश्वकपमा १० वा सोभन्दा बढी गोल गर्ने पहिलो खेलाडीको सूचीमा पनि उनी परेका छन्।
अर्कोतर्फ, ३९ वर्षीय लियोनल मेस्सीका लागि यो फाइनल सम्भवतः विश्वकप यात्राको अन्तिम अध्याय बन्न सक्छ। प्रतियोगिताभर आठ गोल र चार असिस्ट गरेका मेस्सी निर्णायक रातमा भने स्पेनको सुदृढ रक्षापंक्तिबीच प्रभाव जमाउन सकेनन्। उनले खेलभर सिर्जना गरेका अवसर सीमित रहे र अर्जेन्टिनाको रक्षात्मक रणनीतिले उनलाई थप एक्लो बनायो।
फाइनलको हारसँगै मेस्सीको लगातार दोस्रो विश्वकप जित्ने सपना अधुरै रह्यो। तर सन् २०२१ र २०२४ को कोपा अमेरिका तथा २०२२ को विश्वकप जितेर उनले अर्जेन्टिनालाई दिएको स्वर्णिम युग भने इतिहासमा सुरक्षित भइसकेको छ।
फाइनलपछि मैदानमा भावनात्मक दृश्य देखियो। अन्तिम सिटी बज्नासाथ स्पेनका खेलाडीहरू उत्सवमा डुबे भने अर्जेन्टिनाका धेरै खेलाडी घाँसमा बसेर हारको पीडा महसुस गरिरहेका थिए। केहीबेर तनावपूर्ण अवस्था सिर्जना भई धकेलाधकेलसमेत भएको थियो। तर त्यसपछि स्पेनका खेलाडीहरूले उपविजेता पदक लिन जाँदै गरेका अर्जेन्टिनी खेलाडीका लागि ‘गार्ड अफ अनर’ बनाएर खेलभावनाको उत्कृष्ट उदाहरण प्रस्तुत गरे।
स्पेनका निर्णायक गोलकर्ता फेरान टोरेसले उपाधि जितेपछि भने, ‘आजको रात नियतिले हाम्रो लागि लेखेको जस्तो लाग्यो। धेरै आलोचना सहनुपरेको थियो, तर हामीले इतिहास बदल्यौं। यो जित ४ करोड ७० लाख स्पेनी नागरिकको हो।’
विश्वकप २०२६ अन्ततः एउटा नयाँ युगको घोषणासँग समाप्त भएको छ। कतारमा अर्जेन्टिनाको गौरवगाथा लेखिएको थियो भने अमेरिकामा स्पेनले आफ्नो पुनर्जागरणको अध्याय पूरा गरेको छ। इनिएस्टाबाट सुरु भएको सपना अब टोरेससम्म आइपुगेको छ। र विश्व फुटबलले नयाँ सम्राट पाएको छ—स्पेन।
