काठमाडौँ— नेकपा (एमाले) का नेता तथा पूर्वसांसद सूर्य थापाले न्यायालयमा बिचौलियाको भूमिका खेलेको आरोप लागेका इनम सापकोटालाई प्रधानमन्त्री बालेन्द्र साहसँग जोडेर गम्भीर आरोप लगाएका छन्। उनका अनुसार सापकोटा प्रधानमन्त्री साहको निर्वाचन क्षेत्र झापा–५ मा चुनावी सर्वेक्षणका लागि परिचालित व्यक्ति हुन्।

शनिबार रिपोर्टर्स क्लब नेपालमा आयोजित साक्षात्कार कार्यक्रममा बोल्दै थापाले सापकोटा झापा–५ मा सर्वेक्षण गर्न खटिएको व्यक्ति भएको दाबी गरे। उनले सापकोटाको प्रधानमन्त्रीसँगको सम्बन्धबारे प्रश्न उठाउँदै न्यायाधीशलाई प्रभावमा पार्न खोज्ने व्यक्तिको राजनीतिक पहुँच र सम्बन्धबारे सार्वजनिक रूपमा स्पष्ट हुनुपर्ने बताए।

‘इनम सापकोटा झापामा प्रधानमन्त्री बालेन साहको निर्वाचन क्षेत्रमा सर्वेका लागि परिचालित भएको व्यक्ति भन्ने जानकारी तपाईंहरूको जानकारीमा छ कि छैन?’ थापाले सञ्चारकर्मीलाई प्रश्न गरे।

उनले सापकोटालाई प्रधानमन्त्रीसँग कुनै सम्बन्ध नभएको सामान्य व्यक्ति भनेर प्रस्तुत गर्न नमिल्ने तर्क गरे। न्यायाधीशसँग भेटघाट गर्ने र मुद्दाका विषयमा संवाद गर्ने व्यक्तिको राजनीतिक सम्बन्धबारे प्रश्न उठाउँदै थापाले भने, ‘प्रधानमन्त्रीसँग सम्बन्ध नभएको व्यक्तिले न्यायाधीशलाई हप्काउन सक्छ? सापकोटा बिचौलिया हुन् भने बालेनकै हुन्।’

थापाको यो अभिव्यक्ति सर्वोच्च अदालतका न्यायाधीश हरिप्रसाद फुयाल र सापकोटाबीचको भेटघाट तथा ह्वाट्सएप संवाद सार्वजनिक भएपछि आएको हो। न्यायाधीश फुयालले सापकोटासँग पटक–पटक भेटेको र मुद्दाका विषयमा कुराकानी भएको स्वीकार गरेका छन्। तर, आफूले उनलाई प्रधानमन्त्रीको निकट व्यक्ति ठानेर भेटेको र कुनै अनुचित उद्देश्य नरहेको उनको स्पष्टीकरण छ।

यही प्रकरणमा एमाले नेता थापाले सापकोटाको राजनीतिक सम्बन्ध र प्रधानमन्त्रीसँगको निकटताबारे प्रश्न उठाएका हुन्। प्रधानमन्त्रीको सचिवालय वा सापकोटाको पक्षबाट यस विषयमा प्रतिक्रिया आएको छैन।

थापाले न्यायालयमा बिचौलियाको प्रभाव र राजनीतिक पहुँचको विषयलाई एउटै प्रसंगमा जोड्दै प्रधानमन्त्रीसँग सम्बन्ध नभएको व्यक्तिले न्यायाधीशमाथि प्रभाव जमाउन सक्ने अवस्था कसरी बन्यो भन्ने प्रश्न उठाएका छन्। उनको अभिव्यक्तिले इनम प्रकरणलाई न्यायाधीशको आचरणमा मात्र सीमित नराखी राजनीतिक सम्बन्ध र सम्भावित पहुँचको बहसतर्फ पनि तानेको छ।

पत्रकार पक्राउ प्रकरणमा सरकारमाथि आक्रमण
साक्षात्कारमा थापाले पत्रकार पक्राउ प्रकरणलाई लिएर पनि सरकारको चर्को आलोचना गरे। शुक्रबार नेपाल प्रेसका विश्वमणि सुवेदी, डिएनए खबरका धीरज बस्नेत र मोटिभेट न्युजका शुभराज बराल पक्राउ परेको तथा नयाँ पत्रिका र दियोपोस्टका कार्यालयमा प्रहरी पुगेको घटनालाई उनले प्रेस स्वतन्त्रतामाथिको गम्भीर हस्तक्षेपका रूपमा व्याख्या गरे।

थापाले शुक्रबारको घटनालाई नेपालको राजनीतिक इतिहासका विभिन्न निरंकुश शासनकालसँग तुलना गर्दै मिडियामाथि भएको व्यवहारको आलोचना गरे। उनका अनुसार पत्रकारले समाचारको स्रोत गोप्य राख्न पाउने अधिकार संविधानले नै सुनिश्चित गरेको छ। त्यसैले समाचारको स्रोत पत्ता लगाउने उद्देश्यले पत्रकारलाई नियन्त्रणमा लिनु वा उनीहरूमाथि दबाब सिर्जना गर्नु स्वीकार्य हुन सक्दैन।

उनले पत्रकार पक्राउ प्रकरणमा प्रधानमन्त्री बालेन्द्र साह र नेपाल प्रहरीका महानिरीक्षक दानबहादुर कार्कीसहितको संलग्नता रहेको आरोपसमेत लगाए। यद्यपि, उक्त घटनामा प्रधानमन्त्री वा प्रहरी महानिरीक्षकको प्रत्यक्ष निर्देशन रहेको पुष्टि गर्ने प्रमाण उनले सार्वजनिक गरेको विवरणमा उल्लेख छैन।

पत्रकार पक्राउपछि प्रधानमन्त्रीको सचिवालयले घटनाबारे पूर्वजानकारी नभएको र कुनै संलग्नता नरहेको दाबी गरेको थियो। तर, प्रहरी प्रवक्ता अविनारायण काफ्लेले सार्वजनिक गरेको स्पष्टीकरणमा प्रधानमन्त्री कार्यालयको चासोका आधारमा केही सञ्चारकर्मीसँग सोधपुछ गरिएको उल्लेख थियो। सचिवालय र प्रहरीको भनाइबीच देखिएको यही विरोधाभासले घटनाको निर्णय प्रक्रिया र जिम्मेवारीबारे प्रश्न उठाएको छ।

संसद्को पाँचवर्षे कार्यकालमाथि पनि आशंका
थापाले राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी नेतृत्वको सरकारले वर्तमान संसद्लाई पाँच वर्षसम्म टिकाउन सक्नेमा समेत आशंका व्यक्त गरे। उनले सरकारको कार्यशैली र पछिल्ला घटनाक्रमलाई सत्ताको असहजताको संकेतका रूपमा व्याख्या गरे। ‘यो पार्लियामेन्ट पनि पाँच वर्ष टिक्ने देखिएन,’ उनले भने, ‘त्यसैले आफ्नो छटपटी उहाँहरूले कहिले मिडियातिर, कहिले कता देखाउनुहुन्छ।’

थापाको अभिव्यक्तिमा सरकारको आलोचना, प्रेस स्वतन्त्रताको प्रश्न र इनम सापकोटाको कथित राजनीतिक सम्बन्ध तीनवटै विषय जोडिएका छन्। विशेषगरी सापकोटालाई प्रधानमन्त्रीको निर्वाचन क्षेत्रमा सर्वेक्षणका लागि परिचालित व्यक्ति भएको उनको दाबीले प्रधानमन्त्री र न्यायालयमा बिचौलियाको भूमिका खेलेको आरोप लागेका व्यक्तिबीचको सम्भावित सम्बन्धबारे नयाँ प्रश्न उठाएको छ।