काठमाडौँ— जेनजी आन्दोलनका शहीदहरूको स्मृतिमा मंगलबार पुरानो संसद् भवन परिसरमा आयोजित कार्यक्रममा विवादित धर्मगुरुसहितका पात्रलाई मञ्चको अग्रभागमा राखिएको विषयमा सत्तारूढ राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) भित्रै असन्तुष्टि चर्किएको छ।

गृहमन्त्री सुधन गुरुङ प्रमुख अतिथि रहेको स्मृति सभामा विवादित पात्रहरूलाई सहभागी गराइएको विषय बुधबार प्रतिनिधिसभा बैठकमै उठाउँदै रास्वपाका सांसद मधुकुमार चौलागाईंले सरकारसँग त्यसबारे जवाफ मागेका छन्।

जेनजी शहीद नेपाल र जेनजी शहीद परिवार कल्याणकारी समितिले आयोजना गरेको कार्यक्रममा शहीद परिवार, घाइते तथा जेनजी आन्दोलनका अगुवासहित गृहमन्त्री गुरुङ, मन्त्रीहरू सोबिता गौतम, महावीर पुन र सुनिल लम्साल सहभागी थिए। कार्यक्रममा दुई जना विवादित पात्रलाई समेत अतिथिका रूपमा मञ्चको अग्रभागमा गृहमन्त्री र भौतिक पूर्वाधारमन्त्रीसँगै आसन दिइएको थियो।

मञ्चमा विवादित व्यक्तिहरूको उपस्थितिलाई लिएर प्रश्न उठेपछि रास्वपाका सांसद चौलागाईंले प्रतिनिधिसभाको बुधबारको बैठकमा सरकारको ध्यानाकर्षण गराएका हुन्। उनले जेनजी आन्दोलनको स्मृति कार्यक्रममै आन्दोलनको भावना र मर्मविपरीत विवादास्पद व्यक्तिहरूलाई सहभागी गराएर कार्यक्रम आयोजना गर्नुको कारणबारे प्रश्न गरे।

‘त्यो कार्यक्रममा कसको भूमिका थियो ? त्यस्तो विवादास्पद कार्यक्रम आयोजना गर्नका निमित्त ? म सरकारको ध्यानाकर्षण गराउन चाहन्छु,’ चौलागाईंले संसदमा भने। स्मृति सभामा गृहमन्त्री गुरुङले पुराना राजनीतिक दल र सञ्चारकर्मीलाई ‘सुध्रिन’ चेतावनी दिएका थिए। गृहमन्त्रीको उक्त अभिव्यक्ति र मञ्चमा रहेका गेरुवस्त्रधारी विजय भण्डारी र श्रीनिवास आचार्यको उपस्थितिप्रति समेत रास्वपाकै नेताहरूले असन्तुष्टि जनाएका छन्।

गृहमन्त्री बोलिरहेका बेला मञ्चमा रहेका भण्डारी र आचार्यले जोडले ताली बजाएको दृश्यसमेत सार्वजनिक भएपछि उनीहरूको जेनजी आन्दोलनसँगको सम्बन्ध र शहीद स्मृति सभामा उनीहरूलाई दिइएको स्थानबारे प्रश्न उठेको हो।

‘श्रव्य–कर्कस, दृश्य–बिझाउने’
कार्यक्रमप्रति रास्वपाभित्रबाटै सामाजिक सञ्जालमार्फत प्रतिक्रिया आउन थालेको थियो। पार्टीका महामन्त्री विपिनकुमार आचार्यले नाम नलिई संस्कृत उक्ति ‘अहङ्कारः विनाशस्य मूलम्’ लेख्दै अहंकारलाई विनाशको मूल कारणका रूपमा संकेत गरेका छन्।

त्यसैगरी रास्वपाका संगठन विभाग प्रमुख प्रमोद न्यौपानेले गृहमन्त्री गुरुङ र कानुनमन्त्री गौतम सहभागी कार्यक्रमका तस्बिर तथा दृश्यप्रति प्रतिक्रिया दिँदै ‘श्रव्य–कर्कस, दृश्य–बिझाउने’ टिप्पणी गरेका छन्। उनले त्यसपछि ‘बदल्छौँ भन्नेहरू नै बदलिँदै त छैनौँ?’ भन्दै प्रश्नसमेत गरेका छन्।
सत्तारूढ दलका जिम्मेवार नेताहरूबाट आफ्नै सरकारको कार्यक्रममा यस्तो प्रतिक्रिया आएपछि रास्वपाभित्रै स्मृति सभाको स्वरूप र त्यसमा सहभागी गराइएका व्यक्तिबारे असन्तुष्टि सार्वजनिक भएको देखिएको छ।

रास्वपाका सांसद अमरेशकुमार सिंहले पनि कार्यक्रममा मन्त्रीहरूलाई पछाडि र धर्मगुरुलाई अगाडि राखिएको विषयमा प्रश्न उठाएका छन्। उनले संविधान र समावेशिताको मर्मसँग जोडेर देशका लागि काम गर्ने व्यक्तिहरूलाई पाखा लगाउने सन्देश दिन खोजिएको हो कि भन्ने आशंका व्यक्त गरेका छन्।

उनले सरकार आफ्नै निर्णयमा टिक्न नसकेको र विवादित निर्णय दोहोरिँदै गएको टिप्पणी गरेका छन्।

‘हामीले जेनजी सहिद र घाइतेहरूको अपमान गरिरहेका छौँ’
रास्वपाकी सचेतक क्रान्तिशिखा धितालले भने कार्यक्रमको स्वरूपप्रति नै गम्भीर असन्तुष्टि जनाएकी छिन्। गत वर्ष भदौ २४ गते आगजनी भएको नयाँ बानेश्वरस्थित सम्मेलन केन्द्रअगाडि शहीदको सम्झनामा आयोजित कार्यक्रम देखेर आफू ‘अवाक’ भएको उनले बताएकी छिन्।

गृहमन्त्री गुरुङ र विवादित पृष्ठभूमिका हिन्दुवादी धर्मगुरुको सहभागितातर्फ संकेत गर्दै धितालले आफूहरूबाटै जेनजी शहीद र घाइतेहरूको अपमान भइरहेको महसुस भएको बताएकी छिन्। उनले जेनजी आन्दोलनको मूल भावनासमेत स्मरण गराएकी छिन्। उनका अनुसार गत वर्षको आन्दोलन प्रेस स्वतन्त्रता, अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता र निरंकुश राज्यसत्ताविरुद्ध भएको थियो।

‘पोहोर साल हामीले नै हैन प्रेस स्वतन्त्र होस्, सत्ता निरंकुश नबनोस्, जसको जुन स्थान हो, ऊ त्यही स्थानमा बसोस् भनेर सडकमा उत्रिएको?’ उनले प्रश्न गरेकी छिन्। गत वर्षको सरकारले अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता हनन गरेको भन्दै आन्दोलनमा उत्रिएको स्मरण गराउँदै धितालले अहिलेको व्यवहारले बाँकी अधिकारको समेत तेजोबध गर्ने अवस्था त सिर्जना गरिरहेको छैन भन्ने प्रश्न उठाएकी छिन्।

उनले ‘हामी अभिव्यक्ति स्वतन्त्रतालाई बल पुग्ने काम गर्दैछौँ? कि हामी बाँकी अधिकारको पनि तेजोबध गर्न उद्धत छौँ?’ भन्दै नेतृत्वको आत्मसमीक्षाको आवश्यकतासमेत औँल्याएकी छिन्। गृहमन्त्रीतर्फ संकेत गर्दै धितालले सुधारको अपेक्षा अरूमाथि मात्रै राख्ने तर आफूहरूले आत्मसमीक्षा नगर्ने प्रवृत्तिमाथि प्रश्न उठाएकी हुन्।

यसरी जेनजी दिवसका अवसरमा शहीदको सम्झनामा आयोजना गरिएको कार्यक्रम मञ्चमा सहभागी गराइएका व्यक्तिदेखि गृहमन्त्रीको अभिव्यक्ति र कार्यक्रमको समग्र स्वरूपसम्मका विषयमा सत्तारूढ दलभित्रै प्रश्न उठेपछि राजनीतिक विवादको केन्द्रमा आएको छ। कार्यक्रमको विवादबारे गृहमन्त्री वा आयोजक पक्षको थप औपचारिक स्पष्टीकरण भने उपलब्ध सामग्रीमा उल्लेख छैन।